“Karantinalı Despina” adını... En canlı “eski İzmirliler” bilir... İzmir doğumlu ünlü şair “Atilla İlhan”ın... Büyük usta Timur Selçuk tarafından... Notalara dökülmüş o muhteşem şarkının her satırı... Ölümsüz bir sevdanın kalplere seslenen ritmidir... ...Ve öyle anlamlıdır ki...
Sadece şu dörtlük bile yeter de artar zaten!
“Bir gül takıp da sevdalı her gece, saçlarına...
Çıktı mı deprem sanırdın “kara kız” kantosuna…
Titreşir kadehler, camlar kırılır, alkışlardan;
Muammer Bey'in gözdesi “Karantinalı Despina”...
*
1900’lü yılların başlarından günümüze dek...
Şarap gibi yıllanmış...
Yıllandıkça anlatılmış...
Anlatıldıkça dinlenmiş...
Ve bi’anda...
İzmir’in en ünlü hikayelerinden biri olmuş...
Efsane Rum asıllı “güzel bir kadının” öyküsü bu…
Karantinalı Despina…
Mübala sanmayın...
Öyle ki...
Zamanın Aşk Tanrıçası...
Kara gözlü, çapkın mı çapkın bir kadın…
Yürekleri yakan gülümsemesi...
Muhteşem vücudu...
Sahnede seslendirdiği tangolarla...
Adeta...
Erotizmin simgesi olmuş...
Öyle ki...
İzmir’in Kordon’daki gazinoları...
Zengin erkekler tarafından dolup taşıran...
Güzeller güzeli bir “efsane…”
*
Takvimler, 1900’ü gösterirken...
Bugün de aynı isim ile anılan...
Güzel İzmir’in en eski semtlerinden...
Karantina’da o güzel gözlerini açmış Despina…
Kimilerine göre...
Sahneye çıktığında “15-16” yaşlarındayken...
Sanatını icra etmeye başlamış...
Atilla İlhan Usta...
Şiirinde O’nu anlatırken...
“Muammer Bey’in gözdesi” demiş hakkını vermek için...
*
Peki kimdir bu Muammer Bey?
Cumhuriyet’ten önce...
Altı ay belediye başkanlığı yapan seçkin bir İzmirli...
Cumhuriyet’ten sonra da yeniden Belediye Başkanlığına seçilmiş...
Hepsinden önemlisi...
Güzeller güzeli İzmir için...
İlk modern imar planını yapan, işte o meşhur Uşakizade Muammer Bey…
Yani...
Atatürk’ün kayınpederi ve Ata’nın eşi Latife Hanım’ın babası…
Aynı zamanda...
İzmir'e ilk otomobili ve ilk körfez vapurunu getiren...
Vizyoner bir iş insanı olan Muammer Bey...
Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile Latife Hanım'ın...
29 Ocak 1923'teki nikahlarına ev sahipliği yapan...
Göztepe'deki ünlü Uşakizade Köşkü'nün sahibi…
*
Rivayetlere bakılırsa...
Evli ve çocuk sahibi bu iş insanı...
Gönlünü kara gözlü...
Sahneye çıktığında yeri göğü inleten bir Rum kızına aşık olur!
Bu aşk, öyle büyüktür ki...
İzmir’de bilmeyen, bu aşktan bahsetmeyen yok gibidir o zamanlar…
*
Muammer Bey...
Her gece Kordon’daki “Niko’nun Gazinosu”nda...
Kendisine ayrılan masaya oturur ve...
Sevgilisini hayranlıkla ve gururla seyretmeye başlar...
Gecenin sonunda birlikte çıkarlar...
Aslında...
Kimilerine göre...
Despina, benzerlerine bugün de rastladığımız...
Güçlü ve paralı erkek avcısıydı herhalde!..
*
Muammer Bey’in büyük aşkı, ne var ki...
İzmir’in işgal edilmesine kadar sürdü…
Güce ve paraya meftun olan Despina...
Muammer Bey’den vazgeçmek için fazla beklemedi…
İzmir’in işgaliyle birlikte...
İşgal Komutanı Miralay Zafiru Bey ile çabucak sevgili oluverdi…
*
O’nun sık sık Miralay’a...
“Pasam, benim gönlümü de fethettin...”
Dediği anlatılır İzmir gazinolarında o yıllar!
Niko’nun Gazinosu’ndaki masanın sahibi değişmiştir artık…
Muammer Bey’in gururla elini tutup...
Neredeyse her gece, gazinodan birlikte çıktığı Sevgili Despina’sı...
Artık onun değil İşgal Komutanı’nın kolunda çıkıp, birlikte yaşadıkları İspandit Palas’a gidiyordu...
*
Ah, şu Aşk…
Kiminin para ve güç için tutunduğu üç harflik bu kelime, kiminin yüreğinde büyük yangınların ateşleyicisidir…
Muammer Bey, Despinası’nı ve onunla yaşadığı günleri, elbette unutamadı…
*
Despina’ya ne oldu, merak etmiyor musunuz?
Yüzbaşı Şerafettin'in Bey...
İzmir Hükümet Konağı'na Türk bayrağını çektiği gün...
Bu çapkın ve kıymet bilmez genç kadın...
Bir İtalyan gemisine binerek...
İzmir’den kaçmak zorunda kalmıştı…
Çünkü Komutan’nın metresi ve...
Yunan kuvvetlerinin en ateşli savunucusu olmuştu…
Yunan, İzmir’den ayrıldığında...
Muammer Bey, bu büyük aşkı yaşadığı şehre belediye Başkanı oluyordu…
Dostları bazı hatıralarda...
O’nun Kordon’dan uzaklara bakıp...
Çokça “dalıp, gittiğini” anlatırlarmış…
Kim bilir?
Belki de unutamadığı Despina’sını ve uğradığı ihaneti düşünüyordu!
Nokta...
Hamiş: Ünlü kantocu merhum Nurhan Damcıoğlu, yine merhum yazarımız Yılmaz Karakoyunlu tarafından kaleme alınan "Karantinalı Despina" müzikalinde ana solist ve icracı olarak yer almış ve geleneksel kantoları ve performansıyla gösterinin lokomotifliğini üstlenmişti... Damcıoğlu, 5 Haziran 2023’te 82 yaşında aramızdan ayrıldı...
Sonsöz: “Bir gül takıp da sevdâlı her gece saçlarına; çıktı mı deprem sanırdın (kara kız) kantosuna... Titreşir kadehler camlar kırılır alkışlardan... Ne kadar başkaydı her kadından her bakımdan sınırsız bir mutlulukta uyuturdu Muammer bey’i ustalıkla damıttığı o tantanalı aşklarından...”
