Son Mühür / İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) bünyesinde faaliyet gösteren Şehir Tiyatroları Şube Müdürlüğü’nün 2025 yılı ‘Konuk Sanatçı Hizmet Alımı’ işine dair denetim raporundan sızan ek rapor dikkatleri çekti. 2025 yılı gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit edilen bulgulara ait muhalefet şerhini hazırlayan İzmir Büyükşehir Belediyesi Denetim Komisyonu üyesi AK Partili meclis üyesi Nail Kocabaş, belediyenin sanat etkinlikleri adı altında yapılan ödemelere işaret ederek ‘şeffaflık ilkesinin’ hiçe sayıldığını ortaya koydu.
Hak edişler arasında muamma
Raporda, inceleme kapsamında özellikle 4 No'lu Ve 5 No'lu hak ediş dosyaları birlikte değerlendirildiğinde; 4 No'lu hak edişte "Cadı Kazanı - Meltem Cumbul" ibaresiyle sanatçı adı açıkça belirtilerek 14 adet konuk sanatçı hizmetinin kabul edildiği ve bu kabulün 29 Eylül 2025 tarihli tutanakla kayıt altına alındığı, buna karşılık 5 No'lu hakedişte aynı hizmet kaleminin "Konuk Tanınmış/Ünlü Kişi Hizmeti" başlığı altında 40 adet olarak kabul edilmekle birlikte herhangi bir kişi bazlı ayrım yapılmadığı tespit edildi. Raporda, şu ifadeler kullanıldı: “Ancak 5 No'lu hak ediş dosyasına ekli belgeler arasında Meltem Cumbul adına düzenlenmiş ve farklı tarihlere (26.10.2025-02.11.2025, 07.11.2025-09.11.2025, 14.11.2025-16.11.2025) ait konaklama faturalarının bulunması, aynı kişiye ilişkin hizmet, yan gider ve hak ediş ilişkisinin dosya bütünlüğü içinde açık şekilde izlenmesini güçleştirmektedir. Bu durum, Meltem Cumbul'a ilişkin hizmetin 4 No'lu hak ediş ile mi tamamlandığı, yoksa 5 No'lu hak ediş kapsamında da devam edip etmediği; konaklama giderlerinin hangi hizmet dönemine ve hangi hak ediş kalemine karşılık geldiği; 5 No'lu hak edişte yer alan 40 adetlik hizmetin kişi bazlı dağılımının ne olduğu gibi hususların dosya üzerinden açık biçimde tespit edilememesine neden olmaktadır. Aynı hizmet kalemi için bir hak edişte kişi bazlı açık kayıt tutulurken, diğer hak edişte yalnızca genel ifade kullanılması, belge düzeninde yeknesaklık bulunmadığını göstermektedir.”
“Belge var ama kişi bazlı değil”
Bunun yanında, hak ediş ödemelerine ilişkin banka dekontlarında yer alan üçüncü kişi ödemelerinin, hak ediş icmallerindeki hangi hizmet kalemlerine karşılık geldiğinin açık şekilde gösterilmemesinin sözleşmenin özel hükümlerinde yer alan "konuk sanatçıya ilişkin ödeme ve belge sunma yükümlülükleri" ile birlikte değerlendirildiğinde, ödeme-hizmet ilişkisinin izlenebilirliğini zayıflatan bir diğer unsur olarak ortaya çıktığı ifade edilen raporda, “Aynı şekilde hak ediş, kesinti ve ödeme süreçlerine ilişkin muhasebe belgelerinde yer alan tutarların sunuluş biçimi, teknik olarak açıklanabilir olmakla birlikte, dosya içerisinde bu ilişkiyi doğrudan ortaya koyan açıklayıcı bir ara tablo veya eşleştirme bulunmaması nedeniyle denetim açısından yorum gerektiren bir yapı oluşturmaktadır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesinde yer alan saydamlık ve denetlenebilirlik ilkeleri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda düzenlenen mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri uyarınca, kamu idarelerinin gerçekleştirdikleri hizmet alımlarında, hizmetin kim tarafından, hangi tarihte, hangi kapsamda ve hangi bedel karşılığında yerine getirildiğinin açık ve izlenebilir biçimde ortaya konulması gerekmektedir. Somut olayda ise hizmetin ifasına ilişkin belgeler mevcut olmakla birlikte, bu belgeler arasında kişi bazlı ve dönemsel eşleştirmenin açık şekilde kurulamaması nedeniyle, hizmetin bütüncül olarak izlenebilirliğinin zayıfladığı anlaşılmaktadır” denildi.
“Denetim zafiyeti” vurgusu
Sonuç olarak; incelenen işte konuk sanatçıya ait konaklama giderlerinin yüklenici tarafından karşılanmasının tek başına mevzuata aykırılık teşkil etmediği aynı kişiye ilişkin hizmet, kabul, hak ediş ve yan gider belgelerinin dosya bütünlüğü içinde açık, tutarlı ve kişi bazlı olarak eşleştirilememesi ve ödeme belgeleri ile hak ediş kalemleri arasında doğrudan ilişki kurulmasını sağlayacak açıklayıcı kayıtların bulunmamasının hizmetin denetlenebilirliği açısından önemli bir zafiyet oluşturduğunun altı çizilirken “Konuk sanatçı hizmet alımlarında kişi bazlı hizmet çizelgelerinin oluşturulması, tutanaklarının kişi, tarih ve hizmet türü bazında ayrıntılı düzenlenmesi, hak ediş ve yan belgeleri arasında açık eşleştirme yapılması ve ödeme belgelerinin ilgili hizmet kalemleriyle doğrudan ilişkilendirilecek şekilde düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir” ifadelerine yer verildi.
