Son Mühür / İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde (İzBB) nisan ayında ‘faaliyet’ maratonu devam ediyor. Bu kapsamında; Büyükşehir’in 2025 yılı denetim raporu belli oldu. Kağıt üzerinde 91,3 milyar lira olarak öngörülen gider bütçesi 77 milyar 844 milyon 704 bin lira olarak hesaplandı. Rapordaki en dikkati çeken nokta ise devasa hizmet alımları ve borç faizleri oldu.
Belediyenin kasasından çıkan her üç liradan birinin mal ve hizmet alımına gittiği tespit edilirken; kurumun toplamda 27 milyar 513 milyon lirayı bulan bu kalem içerisinde sadece hizmet alımlarına 22,6 milyar lira ödediği belirlendi. Tüketim amaçlı mal ve hizmet alımları 2,5 milyar lira, görev giderleri ise 727 milyon lira olarak kayda geçti.
Tanıta tanıta bir hal olunmuş!
Büyükşehir’in denetim raporlarında bir diğer dikkati çeken başlık ise ‘temsil ve tanıtım’ giderleri oldu. Daha önce ‘bazı’ kurumlara milyonluk bannerlar verdiği ortaya çıkan belediyenin ‘vitrin’ harcamaları için tam 205 milyon liradan fazla kaynak ayırdığı gözlemlendi. Menkul mal gayrimaddi hak alım, bakım, onarım giderleri 1,3 milyar lira; tedavi ve cenaze giderleri ise 17,7 milyon lira oldu.
En karanlık nokta faiz ve borç yükü
Mali tablonun en karanlık noktası ise faiz ve borç yükünde gizli. Belediye, 2025 yılında kendi çalışanına ödediği 5,3 milyar liralık personel giderinden çok daha fazlasını, yani tam 6 milyar lirayı aşkın bir tutarı faiz ödemelerine kaptırdı. İç ve dış borç faizlerinin bu seviyeye ulaşması, finansal yönetimin sürdürülebilirliği noktasında ciddi bir alarm sinyali verdi. Üstelik belediyenin borç verme kalemine 6,2 milyar lira gibi yüksek bir tutar ayırması da dikkati çekti. Faiz giderleri 2024 yılında 2,3 milyar iken 2025 yılında 6 miyar lira olarak gerçekleştiği incelendi. Ödenen faizlerin bir önceki yıla göre artış oranı yüzde 155,19 olarak kayda geçerken; kredi yükünün büyük bölümünü raylı sistem için kullanılan dış kaynaklı kredi faizleri oluşturduğu, 2025 yılı dış kaynaklı kredilere ödenen faiz 939 milyon 998 bin 923,10 lira olduğu ifade edildi. Dış kaynaklı kredilere ödenen faizin toplam faizin yüzde 15,63'ünü oluşturduğu, iç borç faizleri yüzde 84,37 olmak üzere 5 milyar lira olarak gerçekleştiği aktarıldı.
Borç yükü epeyce arttı
Kentin geleceğini inşa etmesi beklenen sermaye giderleri, 16,2 milyar lira ile toplam harcamanın küçük bir kısmını oluştururken; asıl ürkütücü veri borç stokunda kayda geçti. Kısa vadeli borçları 28,6 milyar, uzun vadeli borçları ise 24,3 milyar lirayı Büyükşehir’in toplam borcu 53 milyar liraya yaklaşırken; banka hesaplarında bulunan yaklaşık 1,5 milyar liralık nakit ise sembolik bir rakam olarak kaldı.
