Orta Doğu’da yaşanmakta olan güncel gelişmeler, tarih boyunca bölgeyi yakınen takip eden Türkiye adına yeniden bir alarm niteliği taşımaktadır. İran ve İsrail arasındaki gerilim soluksuz tırmanırken, sınırlarımızın ötesinde gerçekleşen çatışmaların olası etkilerini toplumun tüm kesimi odaklanarak izliyor. Ekonomi, enerji ve günlük hayat üzerindeki etkiler Ortadoğu bölgesini takip ederken Türkiye ‘de vatandaşlar tarafından kaygı yaratıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı saldırılar devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın “bir gecede ortadan kaldırılabileceğini” söyledi ve İran’a verdiği süreyi uzattığını açıkladı. Aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nı açmaları için yeni bir son tarih belirledi; anlaşma sağlanmazsa altyapı hedeflerine saldırı tehdidini yineledi.
İran altyapısı ve güdümlü alanlar bombardımana uğradı. İran ise İsrail’e ve bölgedeki noktalara füzelerle karşılık vermeye devam ediyor. Sivil altyapı ve enerji tesisleri zarar gördü; binlerce sivil hayatını kaybetti.
İran‑İsrail Hattında Saldırı Noktaları;
Bölgede Çatışma Alanları Genişliyor;
İran
• Demiryolu hatları ve köprüler
• Petrokimya ve endüstri tesisleri (Asaluyeh, Mahshahr, Shiraz)
• Tahran çevresi (altyapı ve petrol lojistiği tesisleri)
• Hark Adası ve enerji hatları
• Üniversiteler ve stratejik lojistik noktalar
İsrail
• Güney şehirler (Arad, Dimona)
• Nükleer araştırma merkezine yakın alanlar
• Askeri ve lojistik tesisler
(References: Reuters and Al Jazeera)
Borsadaki sert dalgalanmalar ve turizm sektöründeki yavaşlama, uluslararası çatışma riski Türkiye’ye doğrudan sıçramasa da dolaylı olarak ekonomik ve psikolojik etkilerinin elzem olduğunu ispatlıyor. Petrol fiyatlarındaki istikrarsızlık ve yatırımcı güvenindeki azalma, savaş çok yakınmış, iki adım ilerimizdeymiş hissi yaratıyor.
Ancak Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bize miras bıraktığı vizyon hâlâ yol gösterici, bir pusula niteliğinde : “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” Türkiye’nin sınırlarını korumak salt askeri güçle değil, stratejik ve ekonomik hazırlıklarla da mümkün. Bugün de Türkiye’nin politikası ve diplomatik duruşu, doğrudan çatışmadan uzak kalmamızı sağlıyor.
Bu, elbette vatandaş olarak bizim görevimizi hafife almamız gerektiği anlamına gelmiyor. Toplum olarak bilinçli, hazırlıklı ve dayanışma içinde olmak; alarm hali yerine sağduyuyla adım atmak, kaygıyı yönetmek için şart. Tarih bize gösterdi ki, ülke topyekûn savunulduğunda, harici krizler dahi yönetilebilir.
Orta Doğu’daki gelişmeleri analiz ederken, Türkiye’nin diplomatik ve mali adımlarını yakından izlemek ve kamuoyunu doğru bilgilendirmek gazetecilerin görevidir. Bu yüzden endişe doğal, lakin soğukkanlılığı yitirmektense akılcı adımlar atmak, hem bireysel hem de ulusal olarak güvenliğimiz için zaruridir.
Ayrıca, dönüm noktası BM’nin diplomatik çabaları ve uluslararası toplumun tutumu ile şekillenebilir. Türkiye’nin arka planda izleyeceği yol ve bölgesel güvenlik açısından belirleyici olacak. Güncel olarak Uluslararası Örgütlerin desteği yadsınamaz. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Orta Doğu’daki ateşkese güç vermek adına özel temsilcisi Jean Arnault’un Tahran ziyareti planlandığı bildirildi. Bu, BM’nin çatışmayı diplomasiyle çözme çabalarının büyük bir parçasıdır.
