24 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, kıyı tesislerine yönelik “Yeşil Liman Sertifikası” uygulamasında kapsam genişletildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan düzenleme, çevresel sürdürülebilirliği artırmayı ön plana alırken liman işletmelerine yeni yükümlülükler ve ciddi yaptırımlar gelmiş oldu.
Sertifika kapsamı genişletildi
Yeni düzenlemeyle birlikte Yeşil Liman Sertifikası zorunluluğu daha fazla kıyı tesisini kapsayacak şekilde güncellendi. Özellikle yeni kurulacak tesisler ve kapasitesini artıran mevcut limanlar için sertifika zorunlu hale getirildi.
Buna göre, Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu kapsamındaki tüm yeni tesisler ile kapasite artışı yapan mevcut işletmeler sertifika almak zorunda olacak.
Başvuru yapmayana saatlik ceza sistemi!
Ceza uygulamaları dikkat çeken bir husus oldu. Sertifika almak zorunda olduğu halde başvuru yapmayan ya da başvurusu reddedilen tesisler ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
Bu kapsamda, limana yanaşan her gemi için saat başına 5 bin TL idari para cezası uygulanacak. Bir saatten kısa süreler de tam saat olarak değerlendirilecek.
Belirlenen ceza tutarları ise 15 bin 259 TL ile 605 bin 279 TL arasında değişecek ve her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacak.
Kruvaziyer ve konteyner limanlarına takvim
Düzenleme, büyük ölçekli limanlar için de net tarihler belirledi. Buna göre:
Yılda 100 ve üzeri kruvaziyer gemi ağırlayan limanlar için son tarih 31 Aralık 2028
100 bin TEU ve üzeri konteyner elleçleyen limanlar için son tarih 31 Aralık 2030
Bu kriterler belirlenirken son üç yılın ortalama verileri dikkate alınmış olacak.
İmar planlarına “Yeşil Liman” şartı
Yeni yönetmelikle birlikte imar planlarına da önemli bir düzenleme getirildi. Artık kıyı tesislerine yönelik hazırlanan imar planlarında “Yeşil Liman Sertifikası başvurusu yapılacaktır” ifadesinin yer alması zorunlu hale geldi.
Ayrıca sertifika almayan yeni tesislere işletme izni verilmeyecek. Mevcut tesislerde yapılacak genişletmeler de sertifika olmadan faaliyete geçirilemeyecek.
Çevresel kriterlerde de düzenleme
Yönetmelik kapsamında limanların çevresel sorumlulukları da artırıldı. Yeni kriterlere göre:
En az 5 bin ağaçlık ağaçlandırma projeleri hayata geçirilecek
Deniz yüzeyi temizliği planlı ve kayıt altına alınan bir süreç olacak
Çöpkapar sistemleri ve bariyer kullanımı zorunlu hale getirilecek
Dere ağızlarında bariyer kurulması mecburi olacak
Temizlik ekipmanlarının bakım ve kayıtları düzenli tutulacak
Bunun yanı sıra, limanların gemilere elektrik bağlantısı sağlayabilecek altyapıyı uluslararası standartlara uygun şekilde kurması gerekecek.
Başvuru süreleri netleşti
Düzenleme ile başvuru süreçleri de açık şekilde tanımlandı. Yeni inşa edilen tesislerin, faaliyet başlangıcından itibaren en geç bir ay içinde başvuru yapması gerekecek.
Mevcut tesisler ise belirlenen zorunluluk tarihinden en az üç ay önce başvuruda bulunmakla yükümlü olacak.
İstisna imkânı sınırlı tutuldu
Bazı durumlarda işletme kaynaklı olmayan nedenlerle sertifika alınamaması halinde istisna uygulanabilecek. Bu durumda ilgili kurumlar tarafından en fazla bir yıl süreli istisna belgesi verilebilecek.
Ancak bu belgenin yalnızca bir kez uzatılabileceği belirtilerek sürecin sınırlı tutulduğu vurgulandı.
Amaç: sürdürülebilir ve çevreci limanlar
Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye’deki limanların çevre dostu standartlara uyum sağlaması hedefleniyor. Uzmanlar, hem çevresel etkilerin azaltılması hem de uluslararası rekabet gücünün artırılması açısından bu adımın kritik olduğunu değerlendiriyor.
