NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Belçika’nın Brüksel kentindeki NATO karargahında düzenlediği basın toplantısında 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Rutte, raporun NATO içinde yürütülen tartışmalar, alınan kararlar ve sahadaki uygulamaların kapsamlı bir özeti olduğunu belirterek, “Dünya hızla değişiyor ve biz bu değişime uyum sağlamak zorundayız” dedi.
“Küresel tehditler artıyor”
Rutte, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında yeni risklerin ortaya çıktığını ifade etti.
İran, Çin, Kuzey Kore ve Belarus gibi ülkelerin Rusya’ya destek verdiğini belirten Rutte, NATO topraklarına yönelik tehditlerin sürdüğünü dile getirdi.
Bu tabloya dikkat çeken Rutte, ittifakın her türlü tehdide karşı daha güçlü bir hazırlık içinde olması gerektiğini vurguladı.
Savunma harcamalarında tarihi eşik
NATO’nun 2025 yılında savunma politikalarında önemli bir eşiği geride bıraktığı açıklandı.
Rutte, ilk kez tüm müttefik ülkelerin, daha önce belirlenen GSYİH’nin en az yüzde 2’sini savunmaya ayırma hedefini yakaladığını belirtti.
Ayrıca Avrupa ve Kanada’nın savunma harcamalarında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 20 artış kaydettiği ifade edildi.
Lahey’de gerçekleştirilen zirvede ise bu hedefin yüzde 5’e çıkarılması yönünde siyasi uzlaşının sağlandığı aktarıldı.
“2025 NATO için dönüm noktası”
Rutte, 2025 yılını NATO açısından “dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
Avrupa ve Kanada’nın savunmada ABD’ye olan bağımlılığını azaltmaya başladığını belirten Rutte, ittifakın Ukrayna’ya verdiği desteğin de sürdüğünü söyledi.
Trump vurgusu: “Baskı etkili oldu”
ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO üzerindeki etkisine de değinen Rutte, savunma harcamalarındaki artışta Washington’un baskısının rol oynadığını ifade etti.
Rutte, “Trump olmasaydı yüzde 2 hedefinin yakalanması zor olurdu” değerlendirmesinde bulundu.
Ayrıca yüzde 5’lik yeni hedef konusunda da ABD’nin etkisinin belirleyici olduğu belirtildi.
İran gündemi: “Tehdit giderek büyüyor”
Rutte, İran’ın nükleer ve balistik füze kapasitesine dikkat çekerek, bu durumun NATO müttefikleri için giderek daha büyük bir risk oluşturduğunu söyledi.
İran’ın uzun menzilli füze kapasitesinin arttığını ifade eden Rutte, bu gelişmenin ittifak açısından yakından takip edildiğini kaydetti.
Türkiye vurgusu: “Füzeler engellendi”
NATO’nun Türkiye’ye yönelik tehditlere karşı aktif rol oynadığını belirten Rutte, İran’dan atıldığı belirtilen balistik füzelerin üç ayrı olayda engellendiğini açıkladı.
Rutte, ittifakın tüm üyelerinin güvenliğini sağlama konusunda kararlı olduğunu vurgulayarak, “NATO topraklarının her karışını savunacağız” dedi.
Hürmüz Boğazı için 30 ülkelik iş birliği
Hürmüz Boğazı’nda deniz güvenliğinin sağlanması için geniş çaplı bir uluslararası iş birliği yürütüldüğü açıklandı.
Rutte, aralarında NATO üyelerinin de bulunduğu 30’dan fazla ülkenin, ticaret yollarının açık tutulması için koordinasyon içinde çalıştığını belirtti.
Bu sürece Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin de dahil olduğu ifade edildi.
Rusya-İran iş birliği iddiası
Basın toplantısında Rusya ile İran arasındaki askeri iş birliği de gündeme geldi.
Rutte, İran’ın Rusya’ya savaşta destek verdiğine yönelik değerlendirmelerin dikkate alınması gerektiğini belirtti ancak istihbarat detaylarının gizli olduğunu vurguladı.
Savunma üretimi çağrısı
NATO Genel Sekreteri, artan tehditlere karşı savunma üretiminin artırılması gerektiğini söyledi.
Avrupa’daki savunma sanayii kapasitesinin genişletilmesi gerektiğine dikkat çeken Rutte, yeni üretim hatları ve fabrikaların kurulmasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
Yeni dönemde NATO’nun önceliği
Rutte’nin açıklamaları, NATO’nun önümüzdeki süreçte daha yüksek savunma bütçeleri, daha güçlü askeri kapasite ve daha geniş uluslararası iş birlikleri üzerine odaklanacağını ortaya koydu.
İttifakın, küresel güvenlik dengelerinde daha aktif bir rol üstlenmeye hazırlandığı değerlendiriliyor.
