Türkiye genelindeki ATM'lerde bir süredir dikkat çekmeden uygulanan yeni banknot düzeni, günlük nakit akışını ve harcama alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor. Bankalar, artan işlem hacimleri karşısında cihaz kapasitelerini daha verimli kullanabilmek adına ilk etapta 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları sistemden ayıklamıştı. Edinilen son bilgilere göre, operasyonun ikinci adımında ise 50 TL’lik banknotlar da ATM haznelerinden büyük ölçüde kaldırıldı. İşte ayrıntılar...
HESAPTAKİ KÜÇÜK BAKİYELERE ERİŞİM KESİLDİ
Yeni düzenlemeyle birlikte birçok bankanın ATM’sinde asgari para çekme limiti fiilen 100 TL seviyesine yükseldi. Bu durum, özellikle hesabında 100 liranın altında bakiyesi bulunan öğrencileri, emeklileri ve dar gelirli yurttaşları ciddi şekilde mağdur etmeye başladı. Günlük acil ihtiyaçları için küçük tutarlarda nakit çekmek isteyen vatandaşlar, limit engeline takılarak ATM'lerin başından eli boş dönmek zorunda kalıyor.
EKONOMİDE 'PARA ÜSTÜ' KRİZİ
Cepteki en küçük ve ulaşılabilir banknotun 100 TL'ye çıkması, nakit alışverişin belkemiği olan mahalle esnafını ve semt pazarlarını da vurdu. Bakkallar, tekel bayileri, pazar esnafı ve eczaneler, gün içerisinde müşterilere para üstü denkleştirebilmek için adeta bozuk para avına çıkıyor. Sabahın erken saatlerinde başka dükkânlardan para bozarak güne başlamak zorunda kalan işletmeciler, özellikle küsuratlı gramaj hesaplamalarında ya da ilaç farkı ödemelerinde yurttaşlarla sık sık karşı karşıya geliyor.
"YÜKSEK ENFLASYON KÜÇÜK PARAYI YUTTU"
Sokakta giderek büyüyen bu nakit krizinin temelinde yüksek enflasyonun yattığına dikkat çeken Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan tablonun dar gelirliler üzerindeki etkisini değerlendirdi. Karaoğlu, ATM haznelerinin fiziki sınırları nedeniyle bankaların mecburen 100 ve 200 TL'lik banknotlara yer açtığını belirterek şu çarpıcı uyarıda bulundu:
"Bunun sokaktaki maliyeti çok ağır. Fiyatların zorunlu olarak yukarı yuvarlanması, dar gelirlinin cebine ‘gizli enflasyon’ olarak yansıyor. Piyasada acilen küçük esnafı ve düşük bakiyeli vatandaşı rahatlatacak bir nakit akışı planlaması yapılmazsa, sokak ekonomisinde ticaret kilitlenme noktasına gelir."
