Türkiye, halk sağlığını korumak ve Avrupa Birliği vizyonunu yakalamak amacıyla tütün ürünleriyle mücadelesinde yepyeni ve oldukça sert bir döneme giriyor. Kısa süre içinde Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni yasa teklifi, bugüne kadar alıştığımız yasakları çok daha katı bir boyuta taşıyor. Sadece kapalı mekanları değil; plajlardan parklara, üniversite bahçelerinden sokaklara kadar tüm açık alanları kapsayan bu devrim niteliğindeki taslak, 2040 yılında "sigarasız bir Türkiye" yaratmayı hedefliyor. Elektronik sigaralardan nargileye kadar her türlü ürünü aynı kefeye koyan ve nakit alışverişi bile bitiren bu yeni düzenlemenin detayları ortaya çıktı. Peki, kurallara uymayanları ne kadarlık cezalar bekliyor?
SİGARA YASAĞI VAR MI, YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Hükümet kanadı ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonuyla hazırlanan yeni yasa teklifi, sigara yasaklarını bambaşka bir aşamaya taşıyor. Taslağın hızla Meclis'ten geçerek yasalaşması bekleniyor. Yeni kural setine göre artık "açık alan serbest, kapalı alan yasak" ayrımı tamamen rafa kalkıyor. Tütün ürünleri, sadece devletin izin verdiği çok kısıtlı özel alanlarda tüketilebilecek. Üstelik kanundaki "tütün ürünü" tanımı da baştan aşağı değişti. İçinde tütün olmasa bile onu taklit eden elektronik sigaralar, sentetik nikotinli likitler, ısıtılmış tütünler ve nargilelerin tamamı bu yasakların tam merkezinde yer alıyor. Taslakla birlikte nakit parayla sigara satışı da tarih oluyor; tüm işlemler elektronik ortamda sıkı bir şekilde kayda alınıyor.
HANGİ ALANLARDA SİGARA İÇİMİ YASAKLANACAK?
Tiryakilerin cevabını en çok aradığı konu ise bu yasakların hangi mekanlarda uygulanacağı. Yeni yasayla birlikte ibadethaneler, anaokulundan üniversiteye kadar tüm eğitim kurumları, hastaneler, çocuk parkları ve spor alanlarında sigara içmek tamamen yasaklanıyor. Hastane ve üniversite yerleşkelerinde bile elinizde sigarayla dolaşamayacaksınız; binalardan en az 20 metre uzaklıkta kurulacak özel alanları bulmanız gerekecek. Yaz aylarının vazgeçilmezi plajlarda da duman tütmeyecek. Sahillerde ancak aralarında 200 metre mesafe bulunan özel sigara kabinleri içinde tütün tüketilebilecek. Çocuk oyun alanları, yürüyüş yolları ve açık hava etkinliklerinde de yasak tavizsiz uygulanacak.
KAFE VE LOKANTALARDA SİGARA İÇİLECEK Mİ?
İşletme sahiplerini en çok endişelendiren madde yeme-içme mekanlarına getirilen yeni standartlar oldu. Kafe, lokanta ve birahanelerde alışkın olduğumuz o rahat "sigara içilen açık bölüm" devri kapanıyor. Mekanlar sadece, toplam kullanım alanlarının yüzde 10'unu geçmeyecek, 2 ila 20 metrekare arasında değişen ve içerisi dışarıdan kesinlikle görünmeyen özel izole odalar kurabilecek. Daha da ilginci, bu odalara kesinlikle çay, kahve veya yiyecek servisi yapılmayacak. 18 yaşından küçükler bu alanların yanına bile yaklaşamayacak. Çocuklara tütün ürünü satanlara ise acımadan 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecek.
YENİ SİGARA CEZASI NE KADAR OLDU, DENETİMLERİ KİM YAPACAK?
Yeni dönemde denetim mekanizması da el değiştiriyor. Zabıta devri kapanıyor; artık doğrudan vali ve kaymakamların kuracağı özel "tütün denetim ekipleri" sahada olacak. Kuralları ihlal eden işletmelere 5 bin liradan başlayıp tam 10 milyon liraya kadar uzanan devasa para cezaları, ruhsat iptalleri ve dükkan kapatma yaptırımları geliyor. Yasak alanda sigara yakan vatandaşa anında 5 bin lira idari para cezası kesilecek. İşin asıl sarsıcı kısmı ise 2040 hedefi. 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanacak. Bu tarihten sonra sigara satanları 5 milyon liraya, üstünde taşıyanları veya satın alanları ise 250 bin liraya kadar astronomik cezalar bekliyor.
