Son Mühür/ Emine Kulak- Ulusal Pamuk Konseyi tarafından düzenlenen 8. Ulusal Pamuk Zirvesi, "Türk Pamuğunda Kritik Eşik" temasıyla İzmir Ticaret Odası’nda gerçekleştirildi. Sektör temsilcilerinin yoğun katılım gösterdiği zirvenin açılış konuşmalarını; Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Fevzi Çondur, Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdür Yardımcısı İhsan Emir Alioğlu ve İzmir Valisi Dr. Süleyman Elban yaptı.
Programın açılışında konuşan Vali Elban pamukla ilgili her konunun enine boyuna tartışılmasının kıymetli olduğunu ancak masadan mutlaka hemen uygulanabilecek çözümlerle kalkılması gerektiğini vurguladı. Sektörden uzaklaşma sürecinin hızlandığına dikkat çeken Elban, yerli üretimin ihtiyacın yüzde 40'ının altına düşmesinin alarm verici bir durum olduğunu belirterek, üçte bir seviyelerine gerileyecek bir tablonun önüne geçmek için vakit kaybetmeden harekete geçilmesi gerektiği uyarısında bulundu.
Hammaddeniz sizdeyse dünyadan korkmazsınız
Ülkenin sanayileşme tarihinin pamukla başladığını hatırlatan Vali Elban, "İhracatımızda 34 milyar dolara yaklaşan tekstil sektörümüzün en büyük dayanağı pamuktur. Eğer hammaddeniz kendi elinizde olursa dünyadaki gelişmelerden, krizlerden ve savaşlardan korkmazsınız. Kendi paramızı başkalarına vermek yerine, kendi çiftçimizde kalmasını sağlamalıyız. Bu yüzden pamuk, sadece tarımsal bir ürün değil, ulusal bir güvenlik meselesidir" diye konuştu.
“Acımasız bir rekabet var, çiftçiyi korumak şart"
Küresel piyasadaki rekabetin acımasızlığına değinen Elban, "Dünyayla bu kadar entegre bir sektörde, eğer kendi çiftçinizi koruma noktasında refleks göstermezseniz, ithal ürünler karşısında rekabet şansınız kalmaz. Somut ve gerçekçi gerçekler üzerinde yoğunlaşmalıyız. Üretim maliyetlerini düşürecek sulama tekniklerine, kontrollü ilaç ve gübre kullanımına ağırlık vererek verimliliği artırmalıyız. Bilinçsiz kullanım sadece toprağa zarar vermiyor, aynı zamanda maliyetleri de katlıyor" diye belirtti.
“Yüzde 40'ın altına düşerse alarm veriyor demektir”
Konuşmasının sonunda zirve katılımcılarına ve sektör temsilcilerine çağrıda bulunan Vali Elban, "Bugün burada pamukla ilgili her şeyi bol bol konuşun ve tartışın, bu çok kıymetli. Ancak bu masadan kalkarken hemen uygulanabilecek somut eylemlerle kalkmalısınız. Çünkü sektörden uzaklaşma çok hızlandı. Eğer üretimimiz ihtiyacımızın yüzde 40'larının altına düşerse, yani üçte bir seviyelerine gerilersek bu durum bizim için alarm veriyor demektir. Bu hızlı gidişatı durdurmak için vakit kaybetmeden harekete geçmeliyiz" dedi.
Üretici maliyet ve fiyat baskısı altında eziliyor
Tarımsal üretim maliyetlerinin küresel belirsizlikler ve iklim kriziyle birlikte katlandığını belirten Fevzi Çondur, en büyük sorunun fiyat baskısı olduğunu söyledi. İşçilik ve girdi maliyetleri artarken pamuk fiyatlarının aynı oranda yükselmediğine dikkat çeken Çondur, "Üreticimiz çoğu zaman maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalıyor. Bu durum kârı düşürmekle kalmıyor, zararı kronik hale getiriyor. Ekonomik gerçekler nedeniyle pamuk ekim alanlarında ciddi daralmalar yaşanıyor. Bu olumsuz şartlara rağmen özveriyle üretime devam eden çiftçimiz, Türkiye’yi küresel üretimde önemli bir noktada tutuyor ancak bu sürdürülebilir değil" dedi.
“İthalata bağımlılık riskine karşı destek şart”
Türkiye’nin ithalata bağımlılığının artmaması için acil adımlar atılması gerektiğini savunan Çondur, çözüm yollarını sıraladı. Üretim maliyetlerini düşürecek desteklerin artırılması ve fiyat mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Çondur, "Üreticiyi garanti altına alan politikalar hayata geçirilmelidir. Sulama yatırımlarının tamamlanması ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi verimlilik için hayati önem taşıyor. Ayrıca 'GMO Free Turkish Cotton' markamızın güçlendirilmesi ve doğal elyaf kullanımının teşvik edilmesi, küresel pazardaki rekabet gücümüzü artıracaktır. Aksi takdirde üreticinin pamuktan kaçışı devam edecek ve dışa bağımlılığımız artacaktır" uyarısında bulundu.
“2026 destekleme rakamları artırıldı”
Bakanlığın pamuk üreticisine yönelik destekleme politikalarına değinen İhsan Emiralioğlu, 2026 yılı için belirlenen güncel rakamları paylaştı. Üretimi artırmak ve çiftçiyi desteklemek adına dekar başına verilen destek miktarının yükseltildiğini kaydeden Emiralioğlu, "2025 yılında dekar başına 1098 lira olarak uyguladığımız destekleme fiyatını, 2026 yılında 1395 liraya çıkardık. Verimi ve kaliteyi artırmak için fark ödemesi ve benzeri destek kalemlerimiz de devam edecek" dedi. Sektörün geleceğinin Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ve sürdürülebilirlik kriterlerine bağlı olduğunu hatırlatan Emiralioğlu, artık rekabetin sadece fiyatla değil; karbon ayak izi, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik üzerinden şekillendiğini, GDO’suz pamuk ve sürdürülebilir üretim politikalarıyla Türkiye'nin küresel pazarda daha güçlü bir konuma geleceğini vurguladı.
