SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin kararı, hukuk sisteminde "Zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir" ilkesini bir kez daha teyit etti. Sokak güvenliğinin önemli bir parçası olan çarşı ve mahalle bekçilerinin yetki sınırları, yargı kararlarıyla yeniden şekilleniyor. Bekçilerin yaptığı hukuk dışı aramalarla elde edilen suç eşyaları, mahkemelerde delil olarak kullanılamaz.
Soruşturmaya Konu Edilemez
Yargıtay kararına göre, mevzuatta açıkça tanımlanmış bir "üst arama" yetkisi olmayan bekçilerin, bu sınırı aşarak yaptığı aramalar sonucunda bulunan uyuşturucu, silah veya diğer suç unsurları "hukuka aykırı delil" sayılıyor. Bu durum, şüpheli hakkında açılan soruşturmaların beraat veya takipsizlikle sonuçlanmasına yol açıyor.
Aramak Değil, 'Yoklama' Yapmak
2026 yılı Nisan ayı itibarıyla Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, bekçilerin yetkilerini net bir çizgiyle ayırdı. Yeni düzenlemeye göre, bekçiler hala tam teşekküllü bir "üst araması" (ceplerin boşaltılması, iç çamaşırı kontrolü vb.) yapamaz. Şüphe durumunda, kişinin üzerinde silah veya tehlikeli bir madde olup olmadığını anlamak için sadece "el ile dıştan yoklama" yapabilirler. Araçların içine giremezler, sadece dışarıdan bakıldığında görünen kısımları kontrol edebilirler.
Hukuki Belirsizlik Sürüyor
Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) daha önce iptal ettiği 'makul şüphe' ve 'gerekli tedbir' ifadeleri, bekçilerin sahadaki müdahale sınırlarını hala tartışmalı kılıyor. Hukukçular, bekçilerin yoklama' adı altında yaptığı işlemlerin 'arama' fiiline dönüşmesi durumunda, Yargıtay’ın söz konusu kararının sanık lehine en güçlü kalkan olmaya devam edeceğini vurguluyor.
Durdurma ve Kimlik Sorma
Ceza Hukukçuları, Bekçilerin durdurma ve kimlik sorma yetkisi yasal bir zorunluluktur. Ancak bu işlem sırasında yapılan müdahalenin, kişinin kıyafetlerinin çıkarılmasına veya aracın kapalı bölmelerinin açılmasına varması, yapılan işlemi "hukuka aykırı" hale getirebilir' dediler.
