Torbalı Ovası'nda yetişen ve nisan ayında ekimi, temmuzda ise hasadı yapılan domatesler kurutulmak üzere güneşe serildi. Kamyonlarla tarlaya taşınan domatesler, sabahın erken saatlerinden itibaren tarlaya gelen işçiler tarafından kesilerek beyaz örtüye diziliyor. Sıralanan domatesler, müşteri talebine göre kükürtlü veya tuzlu olarak 1 hafta güneş altında bekletilerek kurutuluyor. Ovadaki 50 bin dönümlük arazide çalışan yaklaşık bin işçi, domatesleri kavurucu sıcağın altında sererken, kuruyan domatesler işlenmek üzere ilçedeki fabrikalara yönlendiriliyor.
"İtalyanlar kuru domatesimizi tercih ediyor"
Kurutulan domateslerin dünyadaki 100 farklı ülkeye gönderildiğini söyleyen Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, tarıma dayalı sanayinin önemini vurgulayarak "Torbalı'da başlayan kuru domates üretimi yavaş yavaş ülke geneline yayılmaya başladı. Nem oranı ve güneş açısı domatesin kuruması açısından oldukça önemli. İşçi kardeşlerimiz tarafından ikiye bölünen domatesler, yaklaşık 7 gün boyunca güneşin altında kalıyor. Sonra toplanıyor ve işletmelere gönderiliyor. İşletmelerde de işlenip ihraç ediliyor. Tarıma dayalı sanayinin gelişmesini istiyoruz. Çünkü önemli bir ovanın üzerindeyiz ve çok sayıda fabrikamız var. Buradaki fabrikalarımız, burada yetişen ürünleri işleyip dünyaya ihraç etsin." dedi.
Kuru domates için coğrafi işaret aldıklarını ve ürünün dünyada "Torbalı kuru domatesi" olarak anıldığını belirten Olgun, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Literatürde artık ‘Torbalı kuru domatesi' olarak geçiyor ve dünyanın her tarafında bu şekilde anılıyor. İtalyanlar kuru domatesi çok seviyor. İhracatta İtalya birinci sırada yer alıyor. Çünkü İtalyanlar bunu pizzada kullanıyor. Pizzaya tadını, lezzetini veren veya oradaki sosların temeli bizim domatesimiz. İtalyanlar özellikle bizim kuru domatesimizi tercih ediyorlar ve bu da dünyada büyük bir ilgi görüyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya'da hamburger veya sandviçlerde kullanıyorlar. Son dönemde Hollanda'dan da çok büyük talep geldi. Hollandalılar salatada kullanıyorlar. Çiftçimiz de bu durumdan memnun."
"Rekoltede yükselme var"
Torbalı Ovası'nda bu yıl yaklaşık 50 bin dönümlük arazide domates ekildiğini aktaran Olgun, kurutma alternatifinin ürüne değer kattığını vurgulayarak "Bunun tamamı kurutmalık değil, önemli bir kısmı salçaya, bir kısmı da kurutmaya gidiyor. Kurutmalığın payı gittikçe artmaya başladı, artması için de çalışmalar yapıyoruz. Ürettiği domatesin tamamını salçaya verdiği zaman fiyat düşüyor ama bir kurutma alternatifi ortaya çıktığı zaman ürünün değeri artıyor. Bu yıl rekoltede de bir yükselme var. Sezon geç başladı. Normalde biz bu görüntüleri Temmuz ayının başında yaşardık. Şuan Temmuz ayının sonunda başladı, Ağustos boyunca da devam edecek." şeklinde konuştu.
Üreticide hedef 600 ton kuru domates
Sezona yağışlar nedeniyle 10 gün gecikmeyle başladıklarını ifade eden üretici Kemal Saygıner ise geçen yılki yağmurların bereketini bu sezon gördüklerini dile getirdi. Üretimde geçen yıla oranla yüzde 15'lik bir artış yaşandığını belirten Saygıner, her sabah 16 kamyon ve 320 kişilik ekiple saat 05.00'te tarlaya girdiklerini söyledi. Fidanların mart ayındaki dikimi sırasında yaşanan sel nedeniyle sürecin hasada 5 günlük bir gecikmeyle yansıdığını aktaran Saygıner, ağustos sonu ve eylülün ilk haftasına kadar tarladaki çalışmaların süreceğini, toplamda 9 bin ila 10 bin ton yaş domatesten yaklaşık 600 ton kuru domates elde etmeyi hedeflediklerini belirtti.
