Son Mühür/ Beste Temel- Son Mühür TV ekranlarında yayınlanan Sıcak Bakış'ın konuğu Romanya Başkosolosu Lilian Zamfiroiu oldu. Usta gazeteci Hasan Çölmekçi'nin sunduğu programa konuk olan Romanya’nın İzmir Başkonsolosu Zamfiroiu, iki ülke arasındaki köklü tarihi bağlara ve samimi diplomatik ilişkilere değinerek; Schengen süreci, yeni konsolosluk binasındaki vize kolaylıkları, Türk iş insanları için Romanya’daki yatırım fırsatları ve karşılıklı turizm potansiyeli hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.
"Kapısını ilk açan Türkiye oldu"
Zamfiroiu, programda Romanya'nın Türkiye ile olan bağını anlatarak, "Rejm yıkımından sonra Romanya ve romenler unutmayacaklardır ki Türkiye kapılarını açan ilk ülkeydi bizim için. batıdaki birçok ülke bize vize uygulamasında bulunuyordu. Türkiye bize vizesiz şekilde kollarını açtı. Birçok romen batıyı tanıdı. doğudaki bir ülke vesiles ile batıyı tanımış oldu Romanya, Türkiye sayesinde. Türkiye2nin çok gelişmiş bir ekonomisi var. Ülkesinden ilk defa çıkan romenler için olağanüstü bir deneyimdir Türkiye" diyerek Türkiye'nin önemine dikkat çekti.
Geçmişten günümüze Romanya ve Türkiye ilişkileri
Romanya'da gerçekleşen rejm değişikliği sonrasından şimdiki süreci değerlendiren Başkonsolos Zamfiroiu, "O zamanki olan samimiyet bugün de aynı şekilde devam ediyor. Rejm yıkımından beri geçen sürede türkleri açıklıkla kabul etmişlerdir. Çünkü zamanında türkler de aynı açıklıkla türkleri kabul ettiler. 400 yılı aşkın bir süre ortak bir tarihimiz söz konusu. Yüzyıllar içerisinde tabii ki de Osmanlı imparatorluğu ile anlaşmazlıklarımız da oldu ancak Türkiye bağımsızlılığını ilan ettikten sonra Romanya bunu tanıyan ilk ülkeler arasındadır. O zamandan beri sıkı diplomatik ilişkilere sahibiz. Yüz yılı aşkındır diplomatik ilişkilerimiz güçlü şekilde devam etmektedir. Politika, ekonomi ve sosyal alandaki konularda işbirliklerimizin olması için birçok sebep var" diyerek ilişkilerin her zaman güçlü olduğunun altını çizdi.
Gazeteci Hasan Çölmekçi'nin kardeşi Ercan Çölmekçi'nin de Romanya ile olan bağından bahsetmesi üzerine Zamfiroiu, "Türkiye ve Romanya arasındaki karşılıklı ilişkilerin gelişmesine faydada bulunuyor Ercan Çölmekçi beyefendi. Kendisinin Vision Prime isimli bir danışmanlık şirketi var ve kendisiyle iş birliği içerisindeyiz. Geçmişte ve gelecekte de olmak üzere sağladıkları destekle beraber çok güzel etkinlikler gerçekleştirdik. Özellikle Türkiye'deki bulunan iş adamları bizden danışmanlık hizmeti istedikleri Vision Prime danışmanlık şirketine onları yönlendiriyoruz hem hukuki hem ekonomi anlamında destek sağlıyorlar. Karşılıklı birbirine destek sağlayacak" dedi.
"Bizde hem ticaret hem sanayi odası başlık altında toplanıyor ülkemizde. Vision Prime bizimle olan programı gönderdi. Torbalı Ticaret Odası ile görüşmeleri olacak. Aslında Torbalı ticaret odası bülkreşte bir ziyaret gerçekleştirmişti bu iadei ziyaret olacak. ve manisa'ya da ziyaret gerçekleştirecekler. Çünkü orada da yatırımlarımız mevcut. Benim için önemli olan daha sonrasında ya da öncesinde bu görüşmeler neticesinde önemli anlaşmalar yapılması çünkü iş insanlarının kaybedecek vakti yok. Bunun farkında olduğumuz için bu yönde kendilerini destekliyoruz" diye konuştu.
"Körfezi ilk gördüğümde düşündüm"
Usta isim Çölmekçi Başkonsolos Zamfiroiu'ya İzmir'e ne kadar zaman önce geldiğini ve ilk izlenimlerini sorması üzerine Zamfiroiu,
"ilk ziyaretim türkiyeye 2005 yılında geçrekleşmişti bu ziyaret. tabii ki tarihten dolayı tanıyorum. Beni şaşırtan şey medeniyetlerin ve kültürlerin oluşturmuş olduğu katmanlar özellikle izmir 2005 yılında geldiğimde kısa bir parantez açmak istiyorum Kültür Bakanlığı'nın oluşturduğu bir heyet içerisinde yer alıyordum. Efes'e ziyarette bulundum bu ziyaretin vesilesiyle Efes'te organize edilen bir konserde bulundum. Bu konserin bir kısmı youtubeda da bulunabiliyor. Çok etkileyici bir konserdi.
Tekrar konuya dönecek olursam bu kültür çeşitliliği ve medeniyetleri beni çok etkiledi. İzmir Körfezi'ni ilk gördüğümde o zaman düşüdüm burada bir diplomatik vizyon gerçekleştirsem nasıl olur acaba diye düşünmüştüm sonuç olarak buraya göreve atandığımda da bir görevim gerçekleşmiş oldu. 1 aralık 2023'de geldim izmire 1 aralık 2027'ye kadar görevimi sürdüreceğim" şeklinde cevapladı.
Nasıl vize alınabilir?
Hasan Çölmekçi, 7'den 70'e herkesin merak ettiği konulardan olan "İzmir Başkonsolosluğu olarak hangi bölgelere hizmet veriliyor? En çok ne başvuruları geliyor, Nasıl vize alınabiliyor?" sorularını yönetti.
Soruyu içtenlikle cevaplayan Başkonsolos Zamfiroiu "Çok geniş bir görev bölgesine sahip İzmir Romanya Başkonsolosluğu. Batı kıyı bölgesini etkisine alan bir bölge. Bir kural mevcut, eğer bir fahri konsolosluk mevcut ise bu bölge büyükelçiliğe bağlı oluyor bu nedenle Antalya dahil değil. İzmir Manisa Muğla Çanakkale, Burdur, Denizli gibi şehirler mevcut.
Türk vatandaşlarının başvurularında turistik başvurular mevcut. İş vizeleri çalışma vizeleri ya da aile birleşimi kapsamında vize başvuruları da mevcut çok fazla başvuru geliyor özellikle Schengen başvurularına geçtiğimizden beri. Şu anda en fazla bekleme süresi 3 haftayı bulabiliyor. Çok uzun zaman olduğunu düşünmüyorum. vizeye başvurmak isteyen Türk vatandaşlara şunu önerebilirim. 1 buçuk 2 ay öncesinde online başvurmalarını öneriyorum. ikinci unsur ise tüm gerekli olan evrakların e-vize uygulamasından yüklenmesini öneriyorum. yeni bir çalışma hizmet binamız megapol kompleksinde Halkapınar'da, çok dar sokaklardı Alsancak, ayrı bir havası var merkezi bir yer ama halka hizmet verebilmek için çok uygun olduğunu konsolosluğa geldiğinizde fark edeceğiniz yerler sıkıntılıydı.
Önemli bir unsur da özellikle vatandaşların aracı firmalara başvurmamalarını öneriyoruz. e-vize üzerinden başvurmalarını öneriyoruz. diğer konsoloslukların aracı firma önerdiğini biliyorum ama biz önermiyoruz, aracı firmayla da çalışmıyoruz. Çünkü Türk vatandaşlarına ödemeyi artırmış olunur. kısa süreli vizenin ücreti 90 Euro uzun süreli başvuru ücreti ise 300 Euro. bizim konsolosluğumuzda ödenen ücret bankadan ödeniyor. Sadece bize dekontu getiriyorlar vize evraklarıyla beraber yani bizim konsolosluğumuzdan para alış verişi olmuyor. Her ailede bu işlemi gerçekleştirecek genç bir yeteneğin olduğunu düşünüyorum" diyerek merak edilen sorulara açıklık getirdi.
Schengen vize kurallarındaki soru işaretleri
Hasan Çölmekçi merak edilen bir diğer konu olan vize çıkmazındaki 2 yıllık vize varken 6 aya düşürülmesi konusunda soru sorarak "bunu Romanya için söylemiyorum ama bu neye göre belirleniyor?" diye sordu.
Başkonsolos Zamfiroiu bu soruya ise "Schengen'e bağlı olmak bazı kuralları getiriyor. bir kere dahil olduktan sonra Schengen vize kurallarını uygulamamamız gerekiyor. yani bu demek değildir ki Almanya'da halledilmesi gereken bir işim var Romanya'da bekleme süresi daha az o yüzden oradan alayım anlamına gelmemeli. Romanya'da halledilmesi gereken işlerin varsa başvurusunda bulunuyorsan 3-4 hafta sonrası randevu alıp görüşmeye gelebiliyorsun. doğru uygulanmayan vize uygulamaları için de cezalandırılmalı.
Teorikte tüm Schengen bölgeleri için görülebiliyor. ancak biz hepsini değil bir kısmını görebiliyoruz. ama ülkelerin yaptığı uyarıları görebiliyoruz. Romanya vize Schengen uygulamasını veriyor, tabii ki alınan vizeyle başka ülkelere de gidilebilir. ancak ilk gerçekleştirilmesi gereken Romanya olmalı. " diyerek cevap verdi.
Ukrayna savaşı sonrası Türkiye- Romanya ilişkileri
Çölmekçi, Türkiye- Romanya ilişkilerinde stratejik ilişkilerde Karadeniz bölgesinde Türkiye ve Romanya'nın ortak rolünün ne olduğunu ve NATO Müttefikliği iki ülke ilişkilerine nasıl yansıyor? diye sordu.
Zamfiroiu , "Bu diplomatik görüş açısından bakılacak olursa en güçlü ilişkilere sahip olduğumuz ortaklığın stratejik ortaklık olarak adlandırılır. 2011 yılında yapılan bir anlaşma mevcuttur. bu da iyi bir ortak olduklarının kanıtıdır. güvenlik anlamında savunma anlamında özellikle Karadeniz ve NATO kapsamında konuşacak olursak ortak çalışmalarımız var. bu bölgelerin güvenliği anlamında sorumluluklarımız çok fazla. Rusya-Ukrayna savaşı başlamasından sonra Türkiye ve Romanya arasındaki ilişkiler daha da artı. güvenlik açısından çnemli bir ülke romanya… güneybatısı Türkiye ile korunmuş bir ülke Romanya. tabii ki güvenlik olunca ekonomik güç de artmış oluyor. geçmiş günlerde okuduğum bir istatistik veriye göre, 1 milyar doları aşmış olduğumuzu karşılıkla ekonomik anlamda... Tabii karşılıklı ülke liderlerinin istekleri doğrultusunda bu gerçekleşti" ifadelerine yer verdi.
Romanya'dan Ege'de yatırım yapan var mı?
"Özellikle Ege Bölgesi'nden çok fazla yatırımcı var biz de konsolosluk olarak aracılık etmek, daha önce de Vision danışmanlık şirketinden onların aracılığıyla hizmet etmeye çalışıyoruz. Türkiye'ye ihraç yapıyor Romanya. Tarım ürünleri, endüstri sanayi ürünleri bunların birçoğu İzmir limanına ulaşıyor. İzmir limanı ekonomi için önemli bir merkez. İşlenmemiş orman ürünleri, o sebeple bize ulaşan iş insanlarına önerim bir yer açıkçası.
Geçen hafta Ege İhracatçılar Birliği Başkanı bize ziyarete gelmişti. Onlara önerim şu şekilde oldu, oralara fabrikalar kurun. Fabrikanın 450 milyon kişiye açılımı olacak. Çünkü orada açılan fabrika Avrupa birliğinde açılmış bir fabrika konumunda olacak. Sermayesi Türklere ait olmasına rağmen..." diyen Zamfiroiu, yatırım konusunda da fikirlerini belirtti.
Türkiye Romanya arasındaki öğrenci değişim programları yeterli mi? Türkiye'de yaşayan romen vatandaşlar mutlu mu?
"Yeni hizmet binasında çok daha fazla alana sahibiz etkinlik yapmak için uygunluğumuz var. öğrenci değişim programları yeterli olduğunu düşünmüyorum. karşılıklı isteklerin oranına bakılacak olursa çok daha yoğun olarak gelişme sağlanabileceğini düşünüyorum. Erasmus+ kapsamında iki tarafın ülkelerinin karşılıklı olarak eğitim hakkında sahip olması hakkında Türkiye içle Romanya bir nalaim a oluşturdu. 16 tane burs sunuyor Türk vatandaşları için....Bu anlaşma kapsamında Türkiye ise Romanya 22 burs sunuyor. daha genç denilebilecek bir konu. ama tabii ki karşılaşılan bazı zorluklar da oluyor. Romenler birkaç yıldan beri Türkiye'ye doğru çekim halindeler. Türk dizilerinin de bunda etkisi çok büyük. muhteşem Süleyman dizisi saat 7 itibarıyla. ezel, Fatmagül gibi diziler çok büyük zevk alarak izlediği diziler. Türk kültürü romen ulusunun alışkanlıklarına fayda koydu bu dizilerin sayesinde" diyen başkonsolos Türk dizilerinin popülerliğini dikkat çekti.
Turistlere öneriler
Usta Kalem Çölmekçi'nin "Türk turistlerin Romanya'ya karşı ilgisi artıyor ve Romanya'da görülmesi gereken yerler nereler? turizm hareketliliğini artırmak için neler yapabiliriz?" sorusuna ise Zamfiroiu, "Öncelikle romen turist sayısıyla başlayabilirim. tabii ki bu konuda fazla ısrarcı olmayacağım yaz sezonu Kuşadası bodrum Marmaris çok sayıda kişiden romencenin konuşulduğu duyuluyor uzun yıllardır bilenen yerler. Kendilerini çok iyi hissediyorlar bu bölgede. özellikle de 2022 yılından sonra Rusya Ukrayna savaşı başladıktan sonra Türk vatandaşları da Avrupa ülkelerini ziyaret etmeye başladılar. Birçok Türk vatandaşı için Romanya Avrupa birliğine giden bir kapı olarak görülüyor. turizm acentesi yetkilileriyle de görüşmelerimiz oldu. Turist programların desteklenmesi ve daha fazla vatandaşların o bölgeyi ziyaret etmesi için bizden destek rica ettiler. bu yollardan birisi direkt olarak turizm acentalarıyla iş birliğine girmek. hevesliler, istekliler. Çünkü onlar da bölgenin beklentilerini bildikleri için Türkler mimariyi peyzajı seviyorlar Romanya'da özellikle festivaller var müzik alanında, kayak merkezleri var. şehirler ise braşov, aranan özellikleri olan bir kayak merkezi durumunda. Poiana Braşov Sibiu tarihi dokusu olan şehirler" diyerek Romanya'yı anlattı.
