Marteniçka takma geleneği, mart ayının sonlarına yaklaşırken yeniden merak konusu oldu. Baharın gelişiyle dileklerin kabul olmasını temsil eden martenikçalar özellikle ülkemizde pek çok vatandaş tarafından takıldı. Şimdi ise akıllarda tek bir soru var; marteniçka ne zaman çıkarılmalı? Leylek görmeden marteniçka çıkarılır mı? İşte merak edilen o soruların yanıtları...
MARTENİÇKA NE ZAMAN ÇIKARILIR?
Asırlık inançlara göre 1 Mart tarihi itibarıyla bileklere takılan marteniçkaların çıkarılma zamanı tamamen doğanın hareketlerine dayanıyor. Geleneğin özünde, bu kırmızı beyaz iplerin ilkbaharın gerçek habercileri olan kırlangıç veya leylek görülene kadar bilekte kalması yatıyor. Gökyüzünde bu göçmen kuşlardan birini gören kişi, doğanın artık tamamen uyandığına ve baharın geldiğine inanarak bilekliğini çıkarıyor.
LEYLEK GÖRMEDEN MARTENİÇKA ÇIKARILIR MI?
Şehir hayatının koşulları veya bulunulan coğrafya nedeniyle mart ayı boyunca leylek ya da kırlangıç göremeyenler için de geleneğin bir alternatifi bulunuyor. Adetlere göre kuşları görmeden bilekliği çıkarmak pek önerilmese de, mart ayının son günü bu ritüelin bitiş sınırı olarak kabul ediliyor. Ay boyunca hiçbir bahar habercisi kuşa rastlamayanlar, mart ayının bitimiyle birlikte bilekliklerini çıkararak ritüeli sonlandırıyor.
ÇIKARILAN MARTENİÇKA NEREYE ASILIR, ANLAMI NEDİR?
Köklerini "Baba Marta" (Marta Nine) günlerinden alan marteniçka geleneğinde renklerin de derin anlamları bulunuyor. Uzun ömrü ve saflığı temsil eden beyaz ile sağlığı, gücü ve yaşam enerjisini simgeleyen kırmızı iplerden oluşan bu bileklikler, çıkarıldıktan sonra öylece çöpe atılmıyor. Leylek veya kırlangıç görüldükten sonra çıkarılan marteniçkalar, meyve veren veya çiçek açmış bir ağacın dalına bağlanıyor. Bu son hareketle birlikte yeni tarım yılının bereketli geçmesi ve doğanın uyanışının eve şans getirmesi dileniyor.
Zamanla "Pijo ve Penda" adı verilen kuklalara dönüşerek süslenen bu kırmızı-beyaz ipler, yüzyıllardır nazardan korunma ve baharı karşılama ritüeli olarak yaşatılmaya devam ediyor.
