Son Mühür- Hollanda hükümeti, güvenlik endişeleri nedeniyle Çinli Nexperia çip üreticisinin kontrolünü geçtiğimiz eylül ayında devraldı. Bu hareket, Pekin'in sert tepkisini çekti ve Çin, Nexperia çiplerinin ihracatını durdurdu. Çin, bu kısıtlamaların kaldırılmasının ancak Hollanda'nın kontrolü geri bırakmasıyla mümkün olacağına dair bir şart ileri sürdü. Bu gelişme, küresel otomotiv tedarik zincirinde ciddi bir daralma yarattı.
Çin'in karşı hamlesi üretimi vurdu
Çin, Hollanda'nın hamlesine karşı olarak, Nexperia'nın Çin’deki fabrikasında üretilen çiplerin ihracatını durdurdu. Bu çipler, otomobil üreticilerinin fren sistemlerinden elektrikli camlara kadar birçok önemli bileşenini çalıştırıyor. Nexperia çiplerinin yokluğu, Nissan ve Honda gibi markaların üretimini durdurmasına ya da azaltmasına sebep oldu. Sektörde, “5 dolarlık çip bulunamadığı için 40 bin dolarlık araç üretilemiyor” gerçeği tekrar gündeme geldi.
Otomotiv üreticileri, pandemi sonrası yaşanan krizlerden ders aldıklarını belirtmişti, ancak düşük teknolojili çiplere olan bağımlılıklarının hala devam ettiğini görmek, sektörde büyük bir hayal kırıklığına yol açtı. Seraph Consulting CEO’su Ambrose Conroy, "Hiç kimse jeopolitik bir kesintiye hazır değildi" diyerek, sektörün bu tür krizlere karşı kırılganlığını belirtti.
Çin, Hollanda’nın hamlesine karşı olarak, Nexperia çiplerinin satışlarını yalnızca yuan ile kabul edeceğini duyurdu. Bu, özellikle Bosch ve diğer büyük üreticiler için büyük bir engel oldu. Apple tedarikçisi JABIL ve Avusturyalı Melecs, bazı çözümler bulmuş olsa da, Bosch gibi dev şirketler alternatif arayışında zorlanıyor.
Dev markalar üretim durma eşiğinde
Çin’in ihracat kısıtlamalarına karşı bazı gevşetmeler yapılmış olsa da, tedarik zincirinde yaşanan kesintiler, Bosch, ZF Group ve Hella gibi büyük markaların üretimini tehlikeye atmış durumda. Nissan, Rogue SUV modelinin üretimini kısma kararı aldı ve bu durum krizin ciddiyetini gözler önüne serdi.
Analistler, otomotiv sektörünün hala "kırılgan" olduğunu belirtiyor. Julie Boote, “Sektör birkaç aylık bir stok tutmalıydı” yorumunu yaparken, Nissan yöneticisi Guillaume Cartier, tedarik zincirlerini değiştirmenin zaman alacağına dikkat çekti. Cartier, “Üç yılda tüm sistemi değiştirebileceğinize inanıyor musunuz?” diyerek eleştirileri yanıtladı.
Tedarik darboğazı derinleşiyor
Tedarik zincirindeki kesintiler, sadece sevkiyat sorunlarıyla kalmadı. Nexperia yarı iletkenleri, doğrudan bileşenler üzerine lehimlendiği için “alternatif çiple hemen değiştirme” mümkün olmuyor. Bu durum, üreticilerin alternatif çözümler bulmasını zorlaştırıyor. Hella yeni tedarikçi arayışına girmiş olsa da, bu süreçlerin bir yıl kadar sürebileceği belirtiliyor.
Nexperia, özellikle Almanya’daki otomotiv devleri için kritik bir tedarikçi konumunda. Almanya’daki Hamburg tesisinde 1600 çalışan bulunuyor ve fabrikada 175 milyon euroluk bir modernizasyon süreci devam ediyor. Şirket yetkilileri, Batı ile Çin arasındaki gerilimlerin daha da derinleşmesi durumunda, Avrupa ve Çin için ayrı tedarik zincirleri oluşturmayı planladıklarını ifade etti.
Krizden çıkış için zaman daralıyor
Otomotiv sektörü için tedarik krizinin tam anlamıyla sona ermesi, uzmanlara göre bir yıl kadar sürecek. Çin’in stratejik hamleleri ve tedarik zincirinin yeniden yapılandırılması, bu süreçte atılacak adımların ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Ancak, bu krizden ders alınmazsa, sektörde benzer sıkıntılar yaşanabilir.
