Son Mühür- Avustralya’da bir teknoloji girişimcisi, kanser teşhisi konulan köpeği için yapay zeka destekli bir çalışma başlatarak kişiselleştirilmiş mRNA aşısının geliştirilmesine öncülük etti.
Uzmanlar, bu deneysel yaklaşımın yalnızca bir hayvanın yaşam kalitesini artırmakla sınırlı kalmayabileceğini, aynı zamanda gelecekte insanlarda kanser tedavisine yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesine de katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Köpeğine kanser teşhisi konulunca araştırmaya başladı
Sydney’de yaşayan teknoloji girişimcisi Paul Conyngham, 2019 yılında Rosie adlı Staffordshire–Shar Pei kırması köpeği sahiplendi.
Sekiz yaşındaki Rosie’ye 2024 yılında köpeklerde sık görülen cilt kanseri türlerinden biri olan mast hücreli tümör teşhisi konuldu.
Bu hastalık genellikle deride oluşan kitleler ve nodüllerle kendini gösteriyor. Rosie için uygulanan kemoterapi tedavisi tümörlerin yayılma hızını yavaşlatsa da mevcut kitlelerin küçülmesini sağlayamadı.
Bunun üzerine Conyngham, farklı tedavi seçeneklerini araştırmaya başladı ve süreçte yapay zeka araçlarından yararlandı.
DNA verileri kullanılarak kişiye özel mRNA aşısı tasarlandı
Rosie’nin tümör dokusu detaylı şekilde analiz edilerek DNA dizilemesi gerçekleştirildi. Elde edilen genetik veriler dijital ortama aktarıldı ve hastalığa neden olan mutasyonların belirlenmesi için incelendi.
Bu bilgiler doğrultusunda, yalnızca Rosie’nin tümör yapısına uygun olacak şekilde kişiselleştirilmiş bir mRNA aşısı tasarlandı. Bağışıklık sisteminin kanserli hücreleri daha etkili şekilde tanıması ve hedef alması amaçlandı.
Bilim insanlarıyla iş birliği yapıldı
Proje kapsamında Conyngham, Avustralya’daki Yeni Güney Galler Üniversitesi (UNSW) bünyesinde faaliyet gösteren RNA Enstitüsü’nün direktörü Dr. Páll Thordarson ile iletişime geçti.
Thordarson ve ekibi, sağlanan genetik veriler üzerinden deneysel aşıyı geliştirdi. Bilim insanı, gerekli genetik dizilimin elde edilmesinin ardından aşının hazırlanmasının iki aydan kısa sürede tamamlandığını açıkladı.
Tümörde yüzde 75 küçülme görüldü
Aşının uygulanmasından yaklaşık bir ay sonra Rosie’nin sağlık durumunda dikkat çekici bir iyileşme kaydedildi.
Conyngham, tümörün yaklaşık yüzde 75 oranında küçüldüğünü ve köpeğin hareket kabiliyetinde belirgin bir artış yaşandığını söyledi. Aralık ayında yürümekte zorlanan Rosie’nin birkaç hafta sonra yeniden koşup zıplayabildiği ifade edildi.
İnsanlarda kanser tedavisi için de umut olabilir
Dr. Thordarson’a göre kişiselleştirilmiş mRNA aşıları gelecekte insanlarda kanser tedavisinde de önemli bir rol oynayabilir.
Halihazırda bazı biyoteknoloji şirketleri de benzer yöntemlerle kişiye özel kanser aşıları üzerinde çalışmalar yürütüyor.
Araştırmacılar ayrıca aşıya yanıt vermeyen başka bir tümör üzerinde incelemeler yaparak tedaviye karşı gelişen direncin nedenlerini anlamaya çalışıyor.
“Onun için elimden geleni yapmak istedim”
Paul Conyngham ise tüm sürecin arkasındaki motivasyonu duygusal sözlerle ifade etti. Conyngham, zor zamanlarında Rosie’nin yanında olduğunu belirterek onun için elinden geleni yapmak istediğini söyledi.
