İzmir Karaburun Akdağ’da yürütülen arazi çalışmaları sonucunda bilim dünyasına yeni bir bitki alt türü kazandırıldı. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Hasan Yıldırım ile ekibi ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğretim üyesi Dilek Oskay tarafından tanımlanan bitki, Türkiye’de bu türün 16’ncı endemik örneği oldu.
‘Çoban iğnesi’ grubuna ait yeni alt tür, “Erodium sibthorpianum subsp. akdagensis” adıyla literatüre girerken, Türkçe’de “Akdağ İğneliği” olarak adlandırıldı. Musa Alcı ise keşif dolayısıyla araştırma ekibini tebrik etti.
Keşfedilen bitkiye ilişkin bilgi veren Hasan Yıldırım, şu açıklamalarda bulundu:
"Bu bitkiyi yakın akrabalarından ayıran en önemli özelliklerden biri, sahip olduğu poligam (çok eşli) üreme sistemidir. Ayrıca çiçek yapıları, tüylenme özellikleri ve meyve yüzeyi gibi birçok karakter birlikte değerlendirildiğinde, bunun ayrı bir alt tür olduğu açıkça ortaya çıkmaktadır. Akdağ İğneliği'nin yayılışı son derece sınırlı bir alanı kapsıyor. Bu bitki yalnızca İzmir Karaburun'daki Akdağ'ın zirve kesimlerinde, kireçtaşı kayalıkların dar çatlaklarında yetişiyor.
Yaklaşık 1100-1200 metre yükseltilerde, sadece iki küçük noktada bulunan tek bir popülasyon söz konusu. Yaklaşık 0,05 kilometrekarelik bir alanda bulunuyor. Bu nedenle uluslararası kriterlere göre 'kritik tehlike altında' olarak değerlendirildi. Bölgede yoğun otlatma baskısı var. Bunun yanında geçmiş madencilik faaliyetleri, yol çalışmaları ve yerleşim baskısı da habitatı olumsuz etkiliyor. Bu durum hem yaşam alanının kalitesinde hem de birey sayısının azalmasına neden olabilecek ciddi riskler oluşturuyor"
''16'sı ülkemize endemik''
"Erodium cinsi, dünya genelinde oldukça geniş bir yayılışa sahiptir ve Antarktika hariç hemen hemen tüm kıtalarda görülmektedir. Bununla birlikte tür çeşitliliğinin en yoğun olduğu bölge Akdeniz Havzası'dır. Dünya genelinde bu cinse ait yaklaşık 75 civarında tür bulunmaktadır. Türkiye ise bu cins için önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Yapılan çalışmalara göre Türkiye'de 31 tür bulunmakta olup, bunların 16'sı ülkemize endemiktir.
Bu durum, Anadolu'nun Erodium cinsi açısından küresel ölçekte önemli bir çeşitlenme merkezi olduğunu göstermektedir. Akdağ İğneliği'nin bilim dünyasına kazandırılması, Türkiye'nin bitki çeşitliliğinin halen tam olarak ortaya konmadığını ve özellikle dar yayılışlı türlerin korunmasının bilimsel ve ekolojik açıdan büyük önem taşıdığını bir kez daha ortaya koymaktadır"
