SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-Anayasa Mahkemesi, sosyal güvenlik alanında uzun süredir tartışılan önemli bir uyuşmazlığa son noktayı koydu. İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi tarafından yapılan itiraz başvurusunu inceleyen Yüksek Mahkeme, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasını mercek altına aldı. Yüksek Mahkeme, boşandığı eşiyle kâğıt üzerinde yollarını ayırıp fiilen aynı evde yaşamaya devam edenlerin yetim veya dul aylıklarının kesilmesini ve geçmişe dönük ödemelerin faiziyle geri alınmasını öngören kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.
Mahkemenin Değerlendirmesi
AYM, mülkiyet hakkından eşitlik ilkesine kadar pek çok açıdan yapılan itirazları haksız bularak, sosyal güvenlik ödemelerinin mülkiyet hakkı kapsamında olduğu kabul edilmekle birlikte, yapılan bu sınırlamanın kanunilik şartını taşıdığı, açık, net ve öngörülebilir olduğu vurgulandı. Kararda, ölüm aylığı ve gelirlerinin temel amacının 'eş desteğinden fiilen yoksun kalan' kişileri korumak olduğu belirtildi. Boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam eden kişilerin bu destekten mahrum kalmadığı, dolayısıyla yapılan düzenlemenin hakkın kötüye kullanılmasını engellemeyi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını amaçladığı ifade edildi. Hiç evlenmemiş olanlar ile boşanıp eşiyle yaşamaya devam edenlerin aynı hukuki statüde olmadığı, bu nedenle yapılan farklı muamelenin nesnel ve makul bir temele dayandığı açıklandı.
Kişilere Aşırı Külfet Yüklemiyor
Geçmişe dönük en fazla 10 yıllık ödemelerin yasal faiziyle geri alınmasının ölçülü olduğu ve bireylere katlanılamayacak bir yük getirmediği karara bağlandı. Ayrıca, fiili birliktelik sona erdiğinde kişilerin yeniden aylık bağlatma hakkının saklı olduğu hatırlatıldı.
Resmi Gazetede Yayımlandı
Resmi Gazete'nin 14 Temmuz 2026 tarihli nüshasında yayımlanan karara göre, AYM tüm üyelerin oybirliğiyle itirazın reddine hükmetti. Bu kararla birlikte SGK'nın saha araştırmaları ve denetimler sonucunda 'muvazaalı boşanma' (anlaşmalı boşanma) tespiti yaptığı kişilerin maaşlarını kesme ve geriye dönük borç çıkarma yetkisinin anayasal dayanağı bir kez daha tescillenmiş oldu.
