Yunanlar İzmir'e Smirni diyor. Yunanca yazılışı Σμύρνη olan bu isim, Latin alfabesine Smyrni ya da Smyrna olarak geçiyor. Aslında bu ad şehrin binlerce yıllık tarihinden geliyor; antik dönemde kurulan kentin adı Smyrna'ydı ve İzmir kelimesi de zaten bu isimden türedi. Yani iki ad, aynı kökün iki farklı dildeki halleri.
Yunanlar İzmir'e ne diyor ve Smyrna ismi nereden geliyor?
Smyrna adının kökeni konusunda birkaç rivayet var. En yaygın anlatıya göre isim, Amazon kraliçesi Smyrna'dan geliyor. Bir başka görüş ise adın mür ağacından elde edilen ve antik çağda çok kıymetli olan "smyrna" reçinesiyle bağlantılı olduğunu savunuyor. Kentin ilk kuruluş yeri bugünkü Bayraklı sırtlarıydı; sonradan Büyük İskender döneminde Kadifekale eteklerine taşındı.
Türkçedeki İzmir adı da işin ilginç tarafı. "İs Smyrnin" yani "Smyrna'ya" ifadesinin zamanla halk dilinde yuvarlanmasıyla bugünkü hale geldiği kabul ediliyor. Benzer dönüşüm İstanbul ve İznik adlarında da yaşandı.
Yunanistan'da Smirni adı bugün nerelerde yaşıyor?
İsim sadece tarih kitaplarında kalmadı. Atina'nın hemen yanı başında Nea Smirni, yani Yeni İzmir adında koca bir belediye var. 1922 sonrasında Anadolu'dan göç eden Rumların kurduğu bu semt, bugün Atina'nın en bilinen bölgelerinden biri. Semtin futbol kulübü Panionios da köklerini İzmir'e dayandırıyor.
Yunan basınında ve günlük konuşmada da şehirden hâlâ Smirni diye bahsediliyor. Haritalarda ve resmi metinlerde ise parantez içinde İzmir adına da yer veriliyor.
Yunanlar başka Türk şehirlerine ne diyor?
Smirni yalnız değil tabii. Yunancada İstanbul'a Konstantinupoli, Trabzon'a Trapezunda, Edirne'ye Adrianupoli deniyor. Bu adların hepsi antik ve Bizans dönemindeki isimlerin günümüze taşınmış halleri. Kısacası Ege'nin iki yakasında şehirler aynı, isimler ise her dilin kendi hafızasında yaşamaya devam ediyor.
