Son Mühür- Basın İlan Kurumu’nun (BİK) İstanbul’da düzenlenen 33. Dönem 7. Genel Kurul Toplantısı, medya sektörünün içinden geçtiği dijital dönüşüm sancılarını ve gelecek vizyonunu masaya yatırdı. BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, internet medyasının en büyük korkusu olan algoritmik baskılara karşı "dijital telif" kalkanını devreye alacaklarını müjdeledi. Sektör temsilcileri ise "tıklanma" savaşlarında yeni bir dönem başladığını yüksek sesle dile getirdi.
"Sıfır tıklama" devri haberciliği tehdit ediyor
Genel Kurul’da söz alan İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı ve BİK Genel Kurul Üyesi Dilek Gappi, yapay zekanın habercilik ekosistemini nasıl altüst ettiğini çarpıcı verilerle açıkladı. Arama motorlarının artık haber sitelerine yönlendirme yapmak yerine bilgiyi özetleyip kullanıcıya sunduğunu belirten Gappi, "Sıfır tıklamalı trafik dönemi başladı" dedi. Bu durumun BİK Analitik verilerinde dramatik düşüşlere neden olduğunu belirterek, “Maalesef arama motorlarının devreye aldığı yapay zeka özetleri nedeniyle habercilikte tüm dünyada sıfır tıklamalı trafik dönemi başlamıştır. Kullanıcılar artık aradıkları bilgiye, haber sitelerimize tıklamaya gerek kalmadan yapay zeka özetlerinden ulaşmaktadır.
Bu durum, sitelerimizin geleneksel BİK Analitik trafiğini dramatik şekilde düşürmektedir. Bu değişimin, BİK ölçümleme kriterlerinin sürekli güncellenmesini zorunlu kıldığını dile getiren Gappi, “İlk olarak, internet haber sitelerinin resmi ilan alabilmesi için yerine getirmesi gereken 4 temel trafik şartının değişmesi gerekmektedir. İkinci olarak ise nitelikli ölçümleme gelmeli" diye konuştu.
"BİK tarafından yeni bir ölçümleme değeri oluşturulmalı"
Nasıl bir sistem getirilmesi gerektiği hakkında da detaylı bilgi paylaşan Gappi, "BİK Analitik sisteminin, kurumları yalnızca nicel ‘trafik’ ve ‘sayfada kalma süresi’ üzerinden değerlendiren yapısından çıkmalı. BİK bünyesinde Alan Adı Otoritesi ya da Alan Adı Bilinirliği kriterlerinin oluşturulması gerekli. Üçüncü olarak da internet haber sitelerinin sadece klasik tıklama ile değil, yapay zeka özetlerinden elde ettikleri bu görünürlük ve ‘kaynak olma bilinirliği’ için BİK tarafından yeni bir ölçümleme değeri oluşturulmalı. Yapay zeka ekosistemindeki marka ağırlığı bir kriter olarak kabul edilmeli” ifadelerine yer vererek yerel basının en büyük çıkmazlarından biri olan teknik düzensizliğe dikkat çekerek Basın İlan Kurumu'na çağrıda bulundu.
İstihdam nasıl sağlanacak?
Genel Kurul’da teknik personele zam artışını onayladıklarını söyleyen Gappi, “Kurum haklı olarak bu talebi önümüze getirdi. Peki dijitalleşme türbülansında ayakta kalmaya çalışan yerel basına teknik destek ne olacak? Yerel basında asgari ücretin biraz üzerinde maaş skalası varken uzman personel nasıl istihdam edilecek?” dedi.
Rakamlar artıyor ama sorunlar baki
BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, 2026’nın ilk dört ayına dair verileri paylaştığında iyimser bir tablo çizdi. Geçen yılın aynı dönemine göre resmi ilan adetleri yüzde 17, reklam adetleri ise yüzde 13 oranında arttı. Ancak bu büyüme, dijital telif mekanizması hukuki bir zemine oturmadığı sürece yayıncılar için tam bir koruma sağlamıyor. Çay, özgün içeriğin korunması ve teşvik edilmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
