Ankara-İzmir seferini yapmaya hazırlanan Pegasus Havayolları uçağında taksi esnasında yaşanan powerbank paniği, uçak seyahatlerinde taşınabilir bataryaların taşıdığı riskleri bir kez daha gözler önüne serdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından uçuş güvenliğini korumak amacıyla yürürlüğe koyulan kurallar, seyahat esnasında bu cihazların nerede bulundurulacağını net bir şekilde belirliyor. Vatandaşlar "Uçağa powerbank alınır mı?" ve "Uçakta powerbank kullanmak serbest mi?" sorularına yanıt ararken, uçağa biniş öncesinde bilinmesi gereken hayati kurallar öne çıkıyor.
TÜRKİYE'DE UÇAKLARA POWERBANK ALINIYOR MU, KABİN BAGAJINDA TAŞINIR MI?
Türkiye'deki havacılık kurallarına göre taşınabilir şarj cihazlarının (powerbank) uçaklarda taşınmasına izin veriliyor. Ancak bu izin çok kesin kurallara bağlı olarak uygulanıyor. Powerbank cihazlarının yalnızca kabin bagajında (el bagajı) veya yolcunun doğrudan üzerinde taşınması şart koşuluyor. Güvenlik prosedürleri gereği, bu cihazların uçak altı kargo bagajına verilmesine kesinlikle izin verilmiyor.
Bunun yanı sıra, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve hava yolu şirketlerinin aldığı kararlar uyarınca, uçuş esnasında kabin içinde powerbank kullanımı ve bu cihazlarla telefon veya tablet gibi elektronik ürünlerin şarj edilmesi yasak kapsamında bulunuyor. Bu yasak, uçuş sırasında yaşanabilecek olası yangın ve duman risklerini en aza indirmeyi amaçlıyor.
ANKARA ESENBOĞA HAVALİMANI'NDA YAŞANAN PEGASUS UÇAĞINDAKİ POWERBANK OLAYI NEDİR?
Ankara Esenboğa Havalimanı'ndan İzmir'e gitmek üzere yolcu alımını tamamlayan Pegasus Havayolları'na ait PGT92BP sefer sayılı uçak, kalkış için pist yönüne doğru harekete geçti. Taksi yapıldığı sırada bir yolcunun çantasında bulunan powerbank cihazından aniden dumanlar yükselmeye başladı. Durumu fark eden kabin ekibi, yangına halojen tüp ile anında müdahale ederek durumu kontrol altına aldı.
Uçağın pilotu, Esenboğa Hava Trafik Kontrol Kulesi ile irtibata geçerek acil destek talebinde bulundu ve uçağı taksi yolunda durdurdu. Tedbir amacıyla uçaktaki tüm yolcular güvenli bir şekilde tahliye edilirken olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, kabindeki durumun dış müdahaleye ihtiyaç duyulmadan tamamen kontrol altına alındığını bildirdi.
TAŞINABİLİR ŞARJ CİHAZLARI UÇAKTA NEDEN PATLAR, YANGIN RİSKİ NEDEN OLUR?
Taşınabilir şarj cihazlarının uçaklarda duman veya yangın kaynağı haline gelmesinin temelinde, bu cihazlarda kullanılan lityum-iyon bataryaların kimyasal yapısı yatıyor. Uzmanlar, bu pillerin uçak ortamında tehlike yaratma nedenlerini şu başlıklarla açıklıyor:
-
Termal Kaçak Riski: Yüksek miktarda enerji depolayan lityum-iyon pillerde meydana gelebilecek bir kısa devre, hücrelerin kontrolsüzce ısınmasına yol açıyor. Sıcaklık kritik seviyeyi aştığında "termal kaçak" adı verilen zincirleme bir kimyasal reaksiyon başlıyor ve bu durum yoğun dumana ya da yangına neden oluyor.
-
Basınç Değişimlerinin Etkisi: Uçuş sırasında kabin içi basınç, yer seviyesine oranla daha düşük oluyor. Özellikle eski, hasarlı ya da kalitesiz powerbank cihazlarında bu basınç değişimi pil hücrelerinde şişmeye yol açarak iç katmanların birbirine temas etme ve kısa devre yapma riskini artırıyor.
-
Kalitesiz ve Sahte Ürünler: Güvenlik sertifikası olmayan sahte ürünlerde aşırı şarjı, aşırı ısınmayı ve kısa devreyi önleyecek koruma sistemleri bulunmuyor veya yetersiz kalıyor. Bu da risk oranını katlıyor.
-
Fiziksel Hasarlar: Darbe alan, ezilen ya da çanta içinde sıkışan cihazların içindeki koruyucu katmanlar zarar görüyor. Pozitif ve negatif kutupların birbirine değmesi ise ani bir ısınmayı beraberinde getiriyor.