ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile Rusya arasında stratejik nükleer silahlara sınırlama getiren New START Anlaşması’nın sona ermesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, mevcut anlaşmanın uzatılmasına karşı çıkarak yeni ve modern bir nükleer silah kontrol anlaşması çağrısı yaptı.
“Nükleer savaşları engelledim” mesajı
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada küresel nükleer gerilimlere dikkat çekti. Pakistan–Hindistan, İran–İsrail ve Rusya–Ukrayna hatlarında olası nükleer çatışmaların önüne geçildiğini savunan Trump, bu süreçte ABD’nin caydırıcı gücünün belirleyici olduğunu öne sürdü.
New START’a eleştiri: “Kötü müzakere edildi, ihlal edildi”
Trump açıklamasında, ABD açısından dezavantajlı olduğunu savunduğu New START Anlaşması’nı sert sözlerle eleştirdi. Anlaşmanın “kötü müzakere edilmiş” olduğunu ve ağır şekilde ihlal edildiğini iddia eden Trump, mevcut metni uzatmak yerine uzun vadeli, geliştirilmiş ve modernize edilmiş yeni bir anlaşmanın hazırlanması gerektiğini ifade etti.
“ABD ordusunu baştan aşağı yeniden inşa ettim”
Trump, açıklamasında savunma alanındaki adımlara da geniş yer verdi. İlk başkanlık döneminde ABD ordusunun kapsamlı bir yenilenme sürecinden geçtiğini belirten Trump, nükleer silah kapasitesinin güçlendirildiğini, yeni sistemlerin envantere eklendiğini ve Uzay Gücü’nün kurulduğunu hatırlattı.
Ayrıca ABD donanmasının da büyük ölçüde modernize edildiğini vurgulayan Trump, günümüz savaş gemilerinin geçmişteki efsanevi savaş gemilerine kıyasla çok daha güçlü olduğunu dile getirdi.
Nükleer silahları sınırlamak için imzalanmıştı
Stratejik Silahların Azaltılması süreci, ilk olarak 1991 yılında ABD ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması ile başladı. Bu anlaşma, iki ülkenin 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklıyordu.
New START süreci nasıl başladı?
START Anlaşması’nın yerini 2010 yılında Prag’da imzalanan New START aldı. Anlaşma, dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev tarafından imzalandı. New START, iki tarafın konuşlandırılmış füze ve bombardıman uçaklarını 700 ile, nükleer savaş başlığı sayısını ise bin 550 ile sınırlandırıyordu.
Anlaşma askıya alınmıştı
Başlangıçta 2021’de sona ermesi öngörülen New START, beş yıllık ek süreyle uzatılmıştı. Ancak Rusya, Şubat 2023’te anlaşmanın bazı hükümlerinin uygulanmasından duyduğu memnuniyetsizliği gerekçe göstererek New START’ı askıya aldığını duyurdu. Moskova yönetimi, buna rağmen anlaşmada öngörülen sınırlamalara sürenin dolacağı Şubat 2026’ya kadar uyacağını açıklamıştı.
Gözler yeni anlaşma arayışında
Trump’ın açıklamaları, New START sonrası dönemde ABD’nin nükleer silah kontrolüne yaklaşımının daha sert ve teknoloji odaklı bir çizgiye kayabileceği şeklinde yorumlandı. Uzmanlar, anlaşmanın sona ermesiyle birlikte küresel silahlanma dengelerinin yeniden tartışmaya açılabileceğine dikkat çekiyor.
