Geçmiş yıllarda meslek liselerinde, çıraklık okullarında ya da üniversitelerde staj yapan sigortalılar, çalışma hayatındaki yeni gelişmeleri yakından izliyor. Mevcut uygulamada staj ve çıraklık dönemindeki sigortanın iş kazası ve meslek hastalığı kapsamıyla sınırlı kalması, emeklilik başlangıcını doğrudan etkiliyor. Yargıtay'ın kararı ve sosyal güvenlik uzmanlarının açıklamaları, süreçteki son durumu gözler önüne seriyor.
YARGITAY KARARI İLE STAJ VE ÇIRAKLIK SÜRESİ SİGORTA GİRİŞİNDEN SAYILACAK MI?
16 yaşında çırak olarak çalışan bir kişinin üretime katıldığını belirterek bu sürenin emeklilikte sayılması talebiyle açtığı dava, Yargıtay'a taşındı. Yerel mahkemenin davayı kabul etmesinin ardından Yargıtay, hizmet tespitinde ayrıntılı araştırma yapılmadığını belirterek kararı bozdu. Emsal nitelikteki bu bozma kararı, geçmişte fiilen çalışıp sigorta başlangıcı uzun vadeli sigorta kollarına dahil edilmeyen vatandaşlar için hukuki bir süreç başlattı.
Sosyal Güvenlik Müşaviri ve Ekonomist Murat Bal, kararın hukuki süreç başlatan mağdurları kapsadığını belirtti. Bal, hizmet tespit davalarında işten çıkıştan itibaren uygulanan 5 yıllık hak düşürücü sürenin, aynı iş yerinde çalışmaya devam eden kişiler açısından zamanaşımı engeli oluşturmadığını vurguladı.
STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI İÇİN YASA ÇIKACAK MI?
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, mevcut yasal mevzuat gereği yargı organlarından stajyer ve çıraklar lehine kesin bir sonuç alınamayacağını ifade etti. Yasalar doğrultusunda yalnızca iş kazası ve meslek hastalığını kapsayan kısa vadeli primlerin yatırıldığını hatırlatan Karakaş, emeklilik primlerinin ödenmediğine işaret etti.
Çözümün ancak Meclis'ten geçecek bir yasal düzenlemeyle mümkün olacağını savunan Karakaş, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu mücadelede doğru yolda ilerlemek önemli. Staj ve çırakların yol alacağı tek bir konu vardır. Eşitsizlik boyutuyla gitmeleri lazım. Avukata borçlanma hakkı verip ona erken emeklilik hakkı veriliyorsa, sanayide çalışana da aynı statü verilmeli. Tek çözüm hükümetin yasa çıkartmasıdır. SGK'nın yapacağı hiçbir şey yok. Yargı da bir şey yapamaz."
