Emeklilik tarihini öne çekmek ve EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamına dâhil olmak isteyen staj ve çıraklık mağdurları, yıllardır bekledikleri yasal düzenleme için Ankara'dan gelecek müjdeli bir haberi takip ediyor. Özellikle 1999 yılı öncesinde meslek liselerinde veya çıraklık okullarında eğitim görürken sigorta tescili yapılan vatandaşlar, çalışma hayatına atıldıkları bu ilk tarihin emeklilik başlangıcı (uzun vadeli sigorta tescili) olarak kabul edilmesini talep ediyor.
STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI EMEKLİLİK BAŞLANGICI SAYILACAK MI?
Mevcut yasalara göre staj ve çıraklık döneminde yapılan sigorta girişleri, emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmemektedir. Staj ve çıraklık eğitimleri sırasında adaylar adına sadece "kısa vadeli sigorta kolları" olan iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatırılmaktadır.
Emekliliğe hak kazanabilmek için yaşlılık, malullük ve ölüm gibi "uzun vadeli sigorta kollarına" ait primlerin ödenmesi zorunludur. Bu nedenle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş yeni bir yasa veya torba yasa düzenlemesi bulunmadığı için, şu anki mevcut yasal tabloda staj ve çıraklık sigortası emeklilik başlangıcı sayılmamaktadır.
MECLİS GÜNDEMİNDE STAJ MAĞDURLARI İÇİN YASA TEKLİFİ VAR MI?
Staj ve çıraklık sürelerinin geriye dönük borçlandırılması veya doğrudan sigorta başlangıcı sayılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulmuş çeşitli kanun teklifleri bulunmaktadır. Ancak bu teklifler şu an için komisyon aşamasında veya genel kurul gündemi sırasında beklemekte olup, yasalaşarak yürürlüğe girmiş herhangi bir düzenleme mevcut değildir. Milyonlarca vatandaş, bu kanun tekliflerinin meclis genel kurulundan geçerek onaylanmasını talep etmektedir.
STAJ BORÇLANMASI KİMLERİ KAPSIYOR, İSTİSNAİ DURUMLAR NELER?
Genel kural olarak staj süreleri borçlanılamasa da yasalarımızda kadın çalışanlar için önemli bir istisna bulunmaktadır. Staj veya çıraklık sigortası başlangıcı ile ilk uzun vadeli (normal çalışan olarak) sigorta tescilinin yapıldığı tarih arasında doğum yapan kadın sigortalılar, bu doğumları için "doğum borçlanması" yapabilmektedir.
Bu sayede, staj sonrası ama gerçek sigorta öncesi gerçekleşen doğumlar borçlanıldığında, kadının emeklilik başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekilebilmekte ve emeklilik şartları kolaylaşabilmektedir. Bunun dışında genel bir staj borçlanması hakkı henüz yasalarda yer almamaktadır.
