Son Mühür/Hüseyin Demir Ankara’da NATO Zirvesinde dünya liderleri bir araya geldi. Küresel güvenlik, stratejik ortaklıkların yoğun olduğu gündemde; 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirisi yayımlandı. FIFA Dünya Kupası’nda büyük heyecan devam ederken devlet liderlerinin futbol ve spor sohbetleri zirveye renk kattı. Liderler birbirlerine forma hediye ederken toplantıda sporun birleştirici gücüne yönelik mesajlar verildi.
“Spor söylemleri üzerinden sosyolojik analiz”
Spor diplomasisi üzerine akademik araştırma ve çalışmaları olan Prof.Dr. Sebahattin Devecioğlu, Son Mühür’e önemli değerlendirmelerde bulundu. Uluslararası spor organizasyonlarında yumuşak güç olarak kullanılan spor diplomasisi NATO Zirvesine damga vurdu. Kanada Başbakanı Mark Carney, Norveç’ten Erling Haaland’ı istedi. İngiltere Başbakanı Starmer ile Norveç Başbakanı Støre çeyrek final öncesi milli formalarla dostluk pozu verdi. Dünya liderlerinin futbol ve spor söylemleri üzerinden sosyolojik analizlerde bulunan Devecioğlu, NATO’nun disiplinler arası yönüne dikkat çekti.
“NATO, sporun birleştirici gücünden faydalanıyor”
NATO'nun sporun birleştirici gücünden faydalandığını belirten Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu, “NATO, askeri savunma kapasitesinin yanı sıra spor, fiziksel hazırlık ve kamu diplomasisini de güvenlik politikalarının tamamlayıcı unsurları arasında değerlendiriyor. İttifak, ortak eğitimlerden uluslararası spor organizasyonlarına kadar birçok alanda sporun birleştirici yönünden yararlanıyor. Fiziksel uygunluk, dayanıklılık, çok uluslu tatbikatlar ve stratejik iletişim faaliyetleriyle sporun güvenlik anlayışındaki yeri giderek genişliyor. NATO'nun bu alandaki çalışmaları, askeri hazırlığın yanı sıra toplumların krizlere karşı direnç kapasitesini de desteklemeyi amaçlıyor” diye konuştu.
“Kamu diplomasisinde sporun rolü”
Kamu diplomasisinde sporun rolüne değinen Devecioğlu, "Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), yalnızca askeri savunma faaliyetleriyle değil, spor ve fiziksel hazırlık alanındaki çalışmalarıyla da ortak güvenlik anlayışını güçlendirmeye yönelik faaliyetlerini sürdürüyor. İttifak, beden eğitimi, dayanıklılık, kamu diplomasisi ve stratejik iletişim kapsamında sporun tamamlayıcı bir araç olarak kullanılmasına önem veriyor” şeklinde konuştu.
“Spor ve kriz yönetimi”
Spor ve kriz yönetiminde önemli değerlendirmelerde bulunan Devecioğlu, “Sovyetler Birliği'nin oluşturduğu tehdide karşı kurulan NATO, bugün 32 üye ülkenin yer aldığı siyasi ve askeri bir ittifak olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Örgüt, üyelerinin güvenliğini yalnızca askeri caydırıcılık yoluyla değil; ortak eğitimler, tatbikatlar, istişare mekanizmaları ve kriz yönetimi faaliyetleriyle de destekliyor. NATO'nun 2022 Stratejik Konsepti'nde caydırıcılık ve savunma, kriz önleme ve yönetimi ile iş birliğine dayalı güvenlik temel görevler arasında yer alıyor” dedi.
“NATO’nun fiziksel eğitim çalışmaları”
Akademisyen Devecioğlu, "NATO, doğrudan bir spor kuruluşu olmasa da beden eğitimi, fiziksel uygunluk ve dayanıklılığı operasyonel hazırlığın önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriyor. İttifak bünyesinde yürütülen fiziksel hazırlık çalışmaları; askerlerin kondisyonunun artırılması, stres altında görev yapabilme kabiliyetinin geliştirilmesi, yaralanmaların azaltılması ve operasyonel performansın yükseltilmesini hedefliyor. NATO'da kullanılan ‘exercise’ kavramı yalnızca fiziksel egzersizi değil, askeri tatbikatları da kapsıyor. Canlı tatbikatlar (LIVEX), komuta merkezi tatbikatları (CPX) ve masa başı tatbikatları aracılığıyla ittifakın ortak doktrinleri, kriz yönetimi süreçleri ve birlikte çalışabilirlik kapasitesi test ediliyor” ifadelerini kullandı.
“Spor üzerinden önemli mesajlar verildi”
Dünya liderlerinin NATO zirvesinde spor üzerinden küresel mesajlar verdiğini söyleyen Devecioğlu, "7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi, yalnızca güvenlik ve savunma başlıklarıyla değil, spor üzerinden verilen mesajlarla da dikkat çekti. FIFA Dünya Kupası'nın devam ettiği dönemde gerçekleştirilen zirvede, NATO liderleri kolektif güvenlik anlayışını anlatırken futbol benzetmelerine başvurdu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, takım oyunu ve ortak başarı vurgusunu futbol üzerinden örneklendirdi” dedi.
“Kolektif güvenirlik ve futbol”
Kolektif güvenirlik ve futbolun altını çizen Devecioğlu, "NATO Savunma Sanayi Forumu'nun açılışında konuşan Rutte, kolektif güvenliği başarılı bir futbol takımına benzeterek, ‘Dünya Kupası'nın ortasında olduğumuz için, küçük bir futbol benzetmesiyle başlayayım,’ ifadelerini kullandı. Hollanda ile Curaçao'nun turnuvaya veda ettiğini hatırlatan Rutte, 'Hiçbir takım tek bir parlak oyuncu sayesinde kazanamaz. Kaleciye, defans oyuncularına, orta saha oyuncularına ve forvetlere ihtiyacınız var... Herkes önemlidir. Kimse tek başına kazanamaz'dedi.
“Türkiye’nin savunma sanayisine futbol benzetmesi”
Devecioğlu, "Rutte'nin futbol benzetmesine atıfta bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise NATO'nun daha güçlü sanayi iş birliği, daha adil yük paylaşımı ve artan savunma üretimine dayalı yeni bir döneme girdiğini belirtti. Yılmaz, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişini de futbol üzerinden değerlendirerek, ülkenin küresel savunma ihracatında sporun ‘birinci ligine’ çıkmayı hedeflediğini ifade etti” diye sözlerini sonlandırdı.
