İzmir'in depreme en dayanıklı semtleri genellikle alüvyon ovaların değil, kayalık ve volkanik zeminlerin yer aldığı yamaç bölgeleri kapsıyor. Jeoloji Mühendisleri Odası verilerine göre kaya zemine oturan binalar, deprem dalgasını çok daha az büyütüyor.
İzmir'in depreme en dayanıklı semtleri zemin açısından nasıl ayrışıyor
Bornova ovası tek başına yüksek risk taşısa da ilçenin yamaca tırmanan üst kesimleri tablodaki en güvenli noktalar arasında. Evka 3, Evka 4 ve Atatürk Mahallesi'nin yüksek bölümleri ile Ege Üniversitesi kampüsünün üst tarafı yekpare kayaç yapısına oturuyor. Yamanlar Dağı'na uzanan kesimler de aynı avantajdan yararlanıyor.
Buca'nın iç kısımları, Balçova'nın Teleferik ve yamaç hattı ile Narlıdere'nin Çamtepe ve Yenikale gibi yüksek mahalleleri de kaya zeminli güvenli alanlar arasında sayılıyor. Karşıyaka tarafında ise sahil yerine Yamanlar Dağı'na yükselen Evka 2, Evka 5 ve Evka 6'nın üst bölümleri zemin açısından farklılaşıyor.
Kuzey ilçeleri neden daha avantajlı
Körfez hattındaki yoğun tektonik hareketin nispeten dışında kalan kuzey ilçeleri, sismik tehlike haritalarında daha umut verici bir tablo çiziyor. Bergama ile Kınık, hem aktif fay sistemlerine olan mesafeleri hem de binlerce yıllık jeolojik oluşumlarıyla sarsıntılardan daha az etkilenen bölgeler.
Yer altı su seviyesinin düşük olduğu, sertleşmiş zeminlerin hakim olduğu bu ilçelerde sıvılaşma riski yok denecek kadar az. Dikili ve Aliağa'nın iç ve yüksek kesimleri de deprem dalgalarını sönümleme konusunda başarılı bir zemin karakteri sunuyor.
Yarımada bölgesi ne durumda
Karaburun Yarımadası ile Çeşme, çevrelerinde kendi aktif fay sistemlerini barındırsa da zemin yapısının sunduğu fiziksel avantajla yıkım riskini düşürüyor. Urla da deprem riskinin görece düşük olduğu bölgelerden biri; sağlam zemini ve düşük nüfus yoğunluğu önemli avantaj.
Güzelbahçe, kaya zemin yapısı sayesinde depreme karşı görece güvenli kabul ediliyor. Menemen ise tarihsel olarak düşük riskli bölgelerden biri olarak değerlendiriliyor; ama Karşıyaka-Çiğli-Menemen hattının bazı kesimleri uzmanlarca riskli olarak işaretleniyor.
Hangi bölgeler riskli kabul ediliyor
Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Alim Murathan, kent merkezinden geçen 40 kilometrelik fayın Narlıdere'den başlayıp Konak, Alsancak ve Altındağ doğrultusunda ilerlediğini belirtiyor. Bu nedenle Bayraklı, Karşıyaka ve Çiğli'nin sahil hattı ile Konak ve Alsancak'ın kıyıya yakın bölümleri yüksek riskli alanlar.
Prof. Dr. Naci Görür'e göre İzmir Körfezi'ndeki fay 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretebilir. Uzmanlar, ilçeden bağımsız olarak binanın doğru mühendislik hesaplarıyla yapılmasının zemin kadar belirleyici olduğunu hatırlatıyor.
