Yaz aylarının korkutan doğa olaylarından olan yangınlar hepimizin için iç karartıcı hale geldi. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş de bu kara haberler için çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Prof. Dr. Murat Türkeş 2026 yaz ayının hava koşullarının geçen seneye oranla orman yangınları açısından farklı olduğunu söyledi. Geçen yıl Türkiye’de uzun süren kuraklık ve sıcak hava dalgalarının etkisi altında olduğunu ifade eden Türkeş, bu yıl ise aynı ölçekte bir sıcaklık baskısının henüz olmadığının altını çizdi.
“Haftaya hava sıcaklığı artacak”
Prof. Dr.Türkeş geçen yıl aralarında İzmir'in de olduğu birçok ilde yangın çıktığını belirterek bu yıl için önemli açıklamalarda bulundu. "Bu yıl sıcak hava dalgalarının orman yangınları üzerindeki olumsuz etkileri açısından geçen yıla göre görece daha şanslıydık." diyen Türkeş şu ifadelerde bulundu:
"2025 yazına uzun süreli bir kuraklığın ardından devam eden kuraklıkla çok sıcak bir yaza ve sıcak hava dalgalarıyla girmiştik. Dolayısıyla geçen yıl büyük yangınlar haziranın sonunda çıkmaya başladı ve ağustosun ortalarına kadar Türkiye'nin batısında, kuzeybatısında, Çanakkale, İzmir, Manisa başta olmak üzere birçok büyük yangın çıktı. Bu yazsa Türkiye'de havayı çok sıcak yapabilecek uzun süreli sıcak hava dalgaları tek başına etkili olmadı.
Doğu Avrupa, Balkanlar ve Türkiye'nin kuzeybatı ve kuzeyinde yüksek atmosfer, öncelikle soğuk hava kütlesiyle desteklenen yüksek atmosfer oluklarının etkisinde kaldı. Bu hafta da Türkiye'nin kuzeybatısından başlayarak Marmara'nın kuzeyi, Batı Karadeniz, İç Anadolu'nun kuzeyi, Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kuzeyine kadar bir alanda yağış bekleniyor. Dolayısıyla da Güney, Güneydoğu ve Doğu Anadolu'nun güneyi dışında hava sıcaklıkları da yine normalleri civarında, hatta normallerin altına inecek.
Bu hava koşulları 1 hafta daha yeniden Türkiye'de ciddi, uzun süreli, şiddetli yangın riskinin düşmesine yol açıyor. O yüzden bu yıl sıcak hava dalgalarının orman yangınları üzerindeki olumsuz etkileri açısından geçen yıla göre görece daha şanslıydık. Ayrıca Türkiye'nin tamamında hava sıcaklıkları bir hafta sonra hava sıcaklıklarının normallerinin 2, 3, 4 santigrat derece üzerine çıkacak"
Büyük yangın riski artıyor
Temizlenmeyen otlar, artan hava sıcaklıkları ile birlikte ormanlık alanların yoğun olduğu yerlerde büyük yangın çıkma olasılığına dikkat çeken Prof. Dr. Murat Türkeş,
"İlkbahardaki yoğun yağışlar nedeniyle arazilerde, kırsalda ve ormanlık alanlarda otlar ve çalılar önceki yıllardan daha fazla arttı. Bu artış da yangın açısından yanıcı madde yükünü artırdı. Bu otlar çoğu yerde temizlenmedi. Temizlenmeyen otlar, artan hava sıcaklıkları ile birlikte Ege ve Akdeniz bölgelerinde özellikle Çanakkale, Balıkesir, Manisa, İzmir, Muğla, Antalya, Mersin, Adana gibi ormanlık alanların yoğun olduğu yerlerde büyük yangın çıkma ya da çıkan bir yangının büyük yangına dönüşme riskini artırıyor" dedi.
“Anız yangınlarına dikkat”
Denetlemelere dikkat çeken Prof. Dr. Türkeş, "Bitki örtüsünün orman ve çalı şeklinde olduğu Akdeniz iklim bölgesinde anız yangınlarının, orman yangınlarında önemli bir payı var. Yangınları yaklaşık yüzde 90'ı insan kaynaklı çıkıyor. Haziranın ortasından ağustos sonuna kadar olan dönemde bu oranın yarısı anız ve piknikle bağlantılı.
İlla kasıtlı olması gerekmiyor. Dolayısıyla bunların denetlenmesi, ciddi para ve idari cezaların uygulanması gerekiyor. İklim değişikliği koşullarında hava sıcaklıklarının hemen her yıl yeni rekorlar kırdığı, küresel ısınmanın devam ettiği, sıcak hava dalgalarının yılda 3-4 defa ciddi ataklar yaptığı bir Türkiye'de anız yangınını anlamak mümkün değil. Toprağa da hiçbir katkısı yok" diye ekledi.
