Son Mühür / Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca hazırlanan Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik, 17 Mayıs Pazar günü (bugün) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme; prefabrik, hibrit, modüler ve yerinde profille üretilen hafif çelik binaların güvenli bir şekilde tasarlanıp inşa edilmesine yönelik yöntem, kural ve koşulları ilk kez kapsamlı bir şekilde ele aldı. Sektörde standartları yeniden çizen yönetmelik, deprem güvenliğinden malzeme kalitesine kadar pek çok alanda yeni zorunluluklar getirdi.
Malzeme standartları sıkılaştı!
Yeni yönetmeliğe göre hafif çelik binaların taşıyıcı sistem tasarımlarında, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kurallarına ek olarak yeni düzenlemedeki şartlara da tam uyum aranacak. Binaların imalatında kullanılacak çelik sacların et kalınlığının 0,45 milimetre ile 4 milimetre arasında olması ve soğuk şekillendirme makinelerinde bükülerek üretilmesi şart koşuldu.
Yapı güvenliğini artırmak adına, belirli çelik türlerinin taşıyıcı dikmelerde kullanılması tamamen yasaklanırken, taşıyıcı elemanlar için minimum akma gerilmesi sınırı 250 MPa olarak belirlendi. Ayrıca malzemelerin kopma dayanımları ve süneklik oranlarının da laboratuvar deneyleriyle kanıtlanarak tasarım raporlarına eklenmesi Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte zorunlu hale getirildi.
Korozyon direncinde il bazlı sınıflandırma: İzmir için ‘yüksek’ denildi
Yönetmelikte binaların uzun ömürlü olması ve paslanmaya karşı korunması için de çok sıkı tedbirler yer aldı. Bundan sonra atmosferik korozyona karşı uygulanacak galvaniz kaplama miktarı, yönetmeliğin ekinde yer alan il bazlı korozyon haritasına göre belirlenecek.
Buna göre aralarında Ankara, Konya, Eskişehir ve Gaziantep'in de bulunduğu "Düşük Korozyon" bölgesindeki illerde metrekare başına en az 180 gram çinko kaplama istenirken; İzmir, İstanbul, Antalya, Adana, Samsun, Trabzon, Çanakkale, Kocaeli, Sakarya ve Muğla gibi deniz kıyısı veya yüksek nemli "Yüksek Korozyon" bölgesindeki illerde ise bu sınır metrekare başına en az 275 gram olarak uygulanacak. Ayrıca su, toprak veya endüstriyel etkilerden kaynaklanan korozyon riskinin bulunduğu tüm ortamlar da doğrudan yüksek korozyon sınıfına dahil edilecek. Şantiyede açılan delikler veya kesim esnasında zarar gören galvanizli yüzeyler ise çinko esaslı boyalarla en az iki kat kaplanarak korumaya alınacak.
Tesisat ve yalıtımda galvanik akım önlemi
Binaların iç tesisat ve elektrik donatılarının kurulumuna da yeni standartlar getirildi. Tesisat boruları ve elektrik kablolarının taşıyıcı çelik elemanlara doğrudan temas etmesi artık yasaklandı. Özellikle bakır veya bakır alaşımlı malzemelerin çelikle doğrudan temas ederek "galvanik korozyona" (kimyasal aşınmaya) yol açmasını önlemek amacıyla aralarında mutlaka yalıtkan parçalar kullanılması gerekecek. Elektrik kabloları ve boru geçişlerinde ise yürürlükteki mevzuata uygun yangın kesici malzemeler ile ses bariyerlerinin kullanımı zorunlu olacak.
