ABD’li ekonomist Steve Hanke, Türkiye’de açıklanan enflasyon rakamlarına ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Hanke, kendi hesaplamalarına göre enflasyonun resmi verilerden farklı bir seviyede olduğunu öne sürdü.
Alternatif hesaplama: Döviz kuru temelli model
Hanke, enflasyon tahminini klasik yöntemlerin dışında bir yaklaşımla yaptığını belirtti. Buna göre, tüketici fiyatlarını tek tek ölçmek yerine Türk lirasının döviz karşısındaki değer kaybını baz alan bir model kullanılıyor.
Bu yönteme göre Türkiye’de enflasyon oranının yaklaşık yüzde 20,90 seviyesinde olduğu ifade ediliyor.
Resmi veriler nasıl hesaplanıyor?
Türkiye’de enflasyon verileri Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanıyor. TÜİK, yüzlerce mal ve hizmetin fiyatını düzenli olarak takip ederek tüketici fiyat endeksi üzerinden hesaplama yapıyor.
Bu yaklaşım, doğrudan piyasa fiyatlarını esas almasıyla Hanke’nin yönteminden belirgin şekilde ayrılıyor.
Farklı yöntemler, farklı sonuçlar
Uzmanlara göre enflasyon hesaplamasında kullanılan metodoloji, ortaya çıkan sonuçlar üzerinde doğrudan etkili oluyor. Döviz kuru bazlı hesaplamalar ile fiyat endeksi bazlı ölçümler arasında ciddi farklar oluşabiliyor.
Nitekim bazı bağımsız araştırma grupları enflasyonu daha yüksek seviyelerde hesaplayabilirken, Hanke’nin bu kez daha düşük bir oran açıklaması dikkat çekti.
