Son Mühür/ Emine Kulak- Küresel çip tedarikinde yaşanan sorunlar, otomotiv sektöründe üretimin ardından şimdi de orijinal yedek parça pazarında ciddi bir krize yol açtı. Özellikle anahtar ve direksiyon simidi sistemlerinde yaygın olarak kullanılan Nexperia çiplerinin tedarikinin kesilmesi, Volkswagen, Stellantis, BMW ve Mercedes-Benz gibi dünyanın önde gelen otomotiv üreticilerini alarma geçirdi. Sektör, ticaret savaşlarının ve jeopolitik gerilimlerin tam ortasında yeni bir belirsizlik sürecine girdi.
Yılın başında küresel ölçekte hissedilen çip krizi, otomotiv üretiminde aksamalara neden olmuştu. Ancak gelinen noktada sorun yalnızca üretim bantlarıyla sınırlı kalmayarak satış sonrası pazarını ve yedek parça tedarikini de etkilemeye başladı.
Yasakların kalkmasıyla tedarik zincirinde toparlanma sinyali
Ege Otomotiv Derneği Başkanı Mehmet Torun, otomotiv satış sonrası pazarı özelinde değerlendirmelerde bulundu. Torun, İngiltere’nin Hollanda’dan tahliye edilen bazı çiplere yönelik yasaklama kararından vazgeçmesinin ardından tedarik sürecinin 2026 itibarıyla, özellikle Kasım ayından sonra yeniden toparlanmasının beklendiğini ifade etti.
Üretimde kısa duruş, uzun vadede güçlü tedarik zinciri
Türkiye’de krizin etkilerinin sınırlı kaldığını belirten Torun, bu süreçte yalnızca Renault ve Tofaş fabrikalarının yaklaşık birer hafta üretime ara verdiğini söyledi. Torun’a göre yaşananlar aynı zamanda sektör için bir fırsat niteliği taşıyor: “Bu tür krizler, firmaları tedarik zincirlerini güçlendirmeye ve daha etkin yönetim modelleri geliştirmeye zorluyor. Bu da uzun vadede olumlu bir gelişme.”
Arçelik’ten yerli çip hamlesi: Hedef 2027
Torun, yerli yatırımlara ilişkin dikkat çekici bir bilgiyi de paylaştı. Arçelik’in çip üretimi konusunda, özellikle ev elektroniğine yönelik bir Ar-Ge çalışması başlattığını belirten Torun, şirketin 2027 yılında Türk patentli çiplerin ev elektroniği ürünlerinde kullanılmasının hedeflendiğini aktardı. Bu yatırımın, Türkiye açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı.
Otomotivde çip sayısı 35’e ulaştı
Pandemi döneminde çip üretimi konusunda daha erken adım atılabilseydi bugün üretim aşamasına geçilmiş olabileceğini ifade eden Torun, otomotiv üreticileri ve yan sanayinin tedarik zincirlerini her türlü riske karşı daha dayanıklı hale getirmeye çalıştığını dile getirdi. Yeni nesil araçlarda ortalama 35 çip kullanıldığını hatırlatan Torun, üretim ve tedarik planlamasının hayati önemde olduğunu söyledi.
Çip üretiminde asıl yük Ar-Ge maliyetlerinde
Türkiye’de sınırlı ölçekte çip üreten firmalar bulunduğunu ancak bunların henüz ihracat ya da otomotiv sektörünün ihtiyaçlarını karşılayacak kapasitede olmadığını belirten Torun, Çin, Almanya ve Uzak Doğu’da yeni çip fabrikalarının devreye alındığını ifade etti. Bir çip fabrikasının yaklaşık 20 milyon dolarlık yatırım gerektirdiğini, ancak asıl maliyetin 3 milyar doları bulan çip tasarımı ve Ar-Ge sürecinde ortaya çıktığını vurguladı.
Torun: En büyük zorluk finansman
Pandemi döneminde Ege Bölgesi’nde uluslararası ihracat yapabilecek büyüklükte bir çip fabrikası kurulması yönünde çağrıda bulunduklarını hatırlatan Torun, bu ölçekte bir yatırım için finansman ve kaynak bulmanın halen en büyük zorluk olduğunu sözlerine ekledi.
