Urla’nın Sıra Mahallesi’nde, dar sokaklar arasında konumlanan Üç Çeşmeler, 1885 yılından bu yana ayakta kalan nadir tarihi yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Üç Çeşmeler Sokağı köşesinde, bir evin duvarına bitişik halde bulunan yapı, kesme taştan inşa edilmiş mimarisiyle dikkati çekiyor.
Resmi kayıtlarda “Çeşmeyi Havi Metruk Mezarlık” olarak geçen 334,33 metrekarelik alan içinde yer alan çeşme, halk arasında ön cephesindeki üç ayrı su borusu nedeniyle “Üç Çeşmeler” adıyla biliniyor. Yapının yan bölümünde ise suyun dengeli dağıtımını sağlayan küçük bir su terazisi bulunuyor.
Taşların üzerindeki yazılar merak uyandırıyor
Çeşmenin ön cephesinde yer alan beyaz mermer taş üzerindeki Yunanca yazıt, yapının tarihine ışık tutuyor. “HΣΥΝΟΙΚΙΑΙ ΣΕΡΙΝ ΜΑΧΑΛΕ 1885.” ifadesi, Türkçeye “İsinikea Serin Mahalle 1885” olarak çevriliyor. Aynı cephede bulunan ve kırmızıya boyanmış başka bir taşta yer alan haç motifi ise bölgenin çok kültürlü yapısına işaret ediyor.
Yapıda bulunan iki ayrı taş üzerindeki yazı ve sembollerin, daha eski yapılardan devşirilerek mi kullanıldığı yoksa bilinçli bir tercih mi olduğu netlik kazanmış değil. Bu durum, Üç Çeşmeler’i tarihsel açıdan daha da gizemli hale getiriyor.
Su yapıları ve kaybolan mezarlık izi
Üç Çeşmeler’in sol tarafında tuğla ile örülmüş küçük bir su terazisi yer alırken, hemen yanında ikinci ve daha küçük bir çeşme bulunuyor. Bu detaylar, geçmişte bölgede yoğun bir su kullanımının olduğunu düşündürüyor. Tapu kayıtlarında bölgede bir mezarlık bulunduğu bilgisi yer alsa da, günümüzde buna dair herhangii bir iz bulunmuyor.
Koruma bekleyen kültürel miras
Yıllara direnen Üç Çeşmeler, bakımsızlık nedeniyle yıpranma riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Tarihi yapının, Urla’nın kent hafızasında önemli bir yer tuttuğu ve korunarak geleceğe aktarılması gerektiği belirtiliyor. Ulaşımı kolay olan yapı, Urla merkezinden Sıra Mahallesi’ne geçen otobüs hatlarıyla ziyaret edilebiliyor. Üç Çeşmeler, tüm sessizliğine rağmen keşfedilmeyi bekleyen bir tarih olarak varlığını sürdürüyor.
