Türk madencilik sektörü, 2024 yılı boyunca büyük ekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldı. Ege Maden İhracatçıları Birliği (EMİB) Başkanı İbrahim Alimoğlu, sektördeki sıkıntıların artarak devam ettiğine ve 2025 yılının da daha zor bir yıl olacağına dikkat çekti. Alimoğlu, finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, düşük döviz kuru, yüksek enflasyon ve daralan ihracat pazarlarının 2025’e de damgasını vuracağını söyledi. “2024 gerçekten çok zor geçti, 2025 daha zor bir yıl olacak. Özellikle finansmana erişimdeki sorunlar, döviz kuru ve yüksek enflasyonun yanı sıra ihracat pazarlarındaki daralma bizi endişelendiriyor” dedi.
İbrahim Alimoğlu, Türkiye’nin yeraltı zenginliklerini ekonomiye kazandırarak Türk ekonomisine 60 milyar dolarlık katma değer sağlayan madencilik sektörünün, 2024’te enflasyonla mücadele adına uygulanan dezenflasyon politikalarından olumsuz etkilendiğini vurguladı. “Hayatımız Maden mottosuyla sektöre büyük katkılar sağlıyoruz ancak 2024, maddi anlamda sektör için çok zorlu bir yıl oldu. 2025’e girerken, çok umutlu olduğumuzu söylemek zor” dedi. Alimoğlu, sektördeki maliyet artışlarıyla mücadele ederken döviz kurunun artmadığını, bunun ihracatçıları zor durumda bıraktığını da sözlerine ekledi ve “Döviz kuru artmıyor, ancak maliyetler her geçen gün artıyor. Enflasyonla mücadeleyi destekliyoruz, fakat ihracatçıların yaşadığı sıkıntıların bir an önce giderilmesi gerekiyor.” diye konuştu.
Alimoğlu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ihracatçı firmaların yurtdışındaki döviz gelirlerini Türk lirasına çevirirken yüzde 2 fark uyguladığını, bunun yüzde 5’e çıkarılmasını talep ettiklerini belirtti ve “İhracatçılar olarak maliyetlerimiz artarken, döviz kurunun artmaması büyük bir sorun. Yüzde 2’lik fark çok düşük, bu farkın yüzde 5’e çıkarılmasını talep ediyoruz.” dedi.
Orman Kanunu'na karşı hukuki mücadele
Alimoğlu, sektörü zorlayan bir diğer gelişme olarak, 4 Eylül 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Kanunu’nun 16. maddesiyle getirilen düzenlemelere dikkat çekti. Bu düzenlemelerin madencilik faaliyetlerini kısıtlayarak sektörde büyük endişelere yol açtığını belirtti ve şöyle konuştu: “Bu düzenleme, ruhsat güvencesinin ortadan kalkmasına neden olabilir. Bu tür yasal düzenlemelerle sektör yok olma noktasına gelebilir. Bir maden işletmesini faaliyete geçirebilmek için, 8 bakanlık, 7 yasa, 87 yönetmelik, 8 tüzük ve 16 uluslararası sözleşmeye göre 24 farklı kurumu geçmeniz gerekiyor. Bu süreç oldukça karmaşık ve zorlayıcı.”
Alimoğlu, bu düzenlemelere karşı ilgili sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte Danıştay’a dava açtıklarını da duyurarak “Bu düzenlemelerin sektöre zarar verdiğini düşünüyoruz. Orman Kanunu’nun 16. maddesinin getirdiği kısıtlamalarla, maden ruhsatlarının güvence altına alınmasının imkansız hale gelmesi, sektördeki birçok işletmeyi tehdit ediyor. Bu nedenle Danıştay’a başvurduk.” dedi.
İhracat artışını karsızlık takip ediyor
Denizli İhracatçılar Birliği Başkanı Hüseyin Memişoğlu, 2023 yılında 4,2 milyar dolar olan ihracatın 2024 yılı sonunda 4,4 milyar dolara ulaşacağını açıkladı. Ancak, ihracat artışının karsızlıkla birlikte geldiğini belirten Memişoğlu, ihracatçıların mevcut ekonomik koşullarda zarara uğradığını dile getirerek “İhracat artıyor ama maalesef zararına yapıyoruz. Bakanlarımızla konuştuğumuzda ‘İhracat artıyor’ deniyor, ama gerçek şu ki; bu artış, para kazanmadan ve karsız yapılıyor. İhracatçılar olarak bu koşullar altında işlem yapıyoruz. İnşallah, dövize endeksli enflasyon savaşını kazanıp, daha sağlıklı döviz kurlarıyla ihracat yapabiliriz.” dedi.
Memişoğlu, 2025 yılı hedeflerini de paylaştı. Denizli olarak ihracat hedeflerinin 4,7 milyar dolar olduğunu ve işlenmiş doğal taş ihracatında Türkiye genelinde lider konumda olduklarını belirterek; “2023 yılında 213 milyon dolar olan işlenmiş doğal taş ihracatımız, 2024’ün 15 Aralık itibariyle 220 milyon dolara ulaştı. 2025 yılı için hedefimiz ise 4,7 milyar dolar.” dedi. Memişoğlu, ayrıca Türk Ticaret Bankası’nın ihracatçılara sağladığı finansal desteklerin sektör için önemli bir rahatlama sağlayacağına da değindi. “Türk Ticaret Bankası, dört şubesiyle ihracatçılara finansal destek sağlıyor. Denizli İhracatçılar Birliği bünyesinde de kısa süre içinde bir şube açılacak.” diye konuştu.
Denizli’nin karlılığında düşüş: "2025’te zor bir süreç bekliyoruz"
Denizli Sanayi Odası Başkanı Selim Kasapoğlu, 2024 yılı itibarıyla Denizli’nin ihracatının düşmemiş olmasına rağmen, karlılık oranlarının ciddi şekilde düştüğünü belirtti. “2024’te ihracatımızda bir azalma olmadı ancak karlılığımız kalmadı. Bu yıl, bazı sektörlerde Denizlili sanayiciler için oldukça zor geçti. Zararına mal sattık ve bazı kulvarlarda eksiye düştük.” dedi. Kasapoğlu, Türkiye’nin dezenflasyon politikalarını desteklediklerini ancak üretim, istihdam ve ihracat politikalarının artık hayata geçirilmesi gerektiğini savundu ve “Enflasyonu aşağıya çekme mücadelesi önemli ancak bunun yanı sıra üretim ve ihracat politikalarına da odaklanmalıyız. 2025’te çok zorlu bir süreç bizleri bekliyor.” dedi.
Kasapoğlu, asgari ücrette yapılacak artışın işçilik maliyetlerini daha da artıracağını ve döviz kurundaki baskının üretimi zorlaştıracağını belirterek “Asgari ücrette yeni bir düzenleme bekliyoruz, bu da işçilik maliyetlerimizi artıracak. Kur politikalarının yanına üretim, istihdam ve ihracat politikaları da eklenmeli. Faiz düşüşleri üretime ancak Haziran-Temmuz aylarında yansıyabilir ve bu da 2025’in ilk altı ayında zorlu bir sürecin olacağını gösteriyor.” dedi.
Emek yoğun sektörlere yeni teşvik paketi beklentisi
Kasapoğlu, tekstil, hazır giyim ve mobilya gibi emek yoğun sektörlere yönelik açıklanacak yeni teşvik paketlerinin sanayiciyi destekleyeceğine olan inancını dile getirerek “Bu teşvik paketleri, özellikle emek yoğun sektörlerdeki sanayicilere nefes aldıracak. Bu paketlerle birlikte üretim ve ihracat süreçlerinde bir rahatlama olacaktır.” dedi.
Ege Maden İhracatçıları Birliği, “Maden Sektör Buluşması” toplantılarının ikincisini 25 Aralık 2024 tarihinde Muğla Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde gerçekleştirecek. Bu toplantılarda, Türk Eximbank Ege Bölge Müdürü Gülom Timurhan, Türk Ticaret Bankası Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Zafer Seyar ve İGE A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Yiğit Alp Akdaş, ihracatçılara finansal kaynaklarla ilgili bilgiler verecekler.
