Astronomik takvimde mevsimsel devir teslimini belirleyen en kritik tarihlerden biri olan ekinoks, 2026 yılında çarşamba gününe denk geliyor. Bu tarih itibarıyla yeryüzündeki aydınlanma dengesi tamamen yön değiştirirken, iki farklı yarımkürede birbirine zıt mevsimlerin başlangıç startı verilmiş oluyor.
23 EYLÜL EKİNOKSU NEDİR?
Güneş'ten gelen ışınların gezegenimizdeki Ekvator çizgisine, günün tam ortasında (öğle vakti) 90 derecelik dik açıyla temas etmesi hadisesine ekinoks adı verilmektedir. Senede toplam iki defa (diğeri 21 Mart'ta) gözlemlenen bu astronomik olay esnasında, aydınlanma çemberi doğrudan kutup noktalarını teğet geçmektedir. Bahsi geçen bu özel konum, yeryüzünün tamamında karanlık ve aydınlık sürelerinin birbirine son derece yaklaşmasını, diğer bir deyişle gece ve gündüzün eşitlenmesini sağlamaktadır.
SONBAHAR EKİNOKSUNUN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Ekvator bölgesinde yer alan fiziksel cisimlerin gölge boylarının sıfıra inmesini sağlayan bu evrensel olayın ardından, gezegen üzerinde birtakım coğrafi değişiklikler meydana gelir. Olgu listesine göre bu tarihte yaşanan temel farklılıklar şunlardır:
-
Güneş'in dik açılı ışınları, yavaş yavaş Güney Yarımküre istikametine doğru kaymaya başlar.
-
Güneş, yön bakımından tam doğu noktasından doğarak tam batı noktasından batışını gerçekleştirir.
-
Türkiye'nin bulunduğu Kuzey Yarımküre coğrafyası için astronomik sonbahar periyodu resmen başlar. Artık bu bölgede geceler uzarken, gündüz saatleri günbegün kısalır.
-
Sistemin tam zıttı konumda faaliyet gösteren Güney Yarımküre'de ise ilkbahar mevsimi açılış yapar; dolayısıyla orada gündüz süreleri geceleri geride bırakır.
KUTUP NOKTALARINDA ALTI AYLIK DÖNGÜ BAŞLIYOR
Takvimlerin 23 Eylül'ü göstermesiyle beraber, gezegenin en uç noktalarında ekstrem aydınlanma süreçleri tetiklenir. Aydınlanma dairesinin tam kutuplardan geçmesi sebebiyle coğrafi kutup noktaları bu durumdan eşsiz bir şekilde etkilenmektedir. Yaşanan geçişin ardından Güney Kutup Noktası'nda aralıksız altı ay sürecek olan gündüz dönemi başlarken; Kuzey Kutup Noktası tamamen karanlığa gömülerek altı aylık gece sürecine giriş yapmaktadır.
