Son Mühür / Alper Temiz - İzmir’in Selçuk ilçesi Zafer Mahallesi’nde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen sosyal konut projesine ilişkin imar planları, mahkeme kararıyla iptal edilmesinin ardından yeniden yürürlüğe girdi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 5 Kasım 2025 tarihli ve 13985457 sayılı yazısıyla, İzmir 6. İdare Mahkemesi’nin 15 Kasım 2024 tarihli ve E.2020/913 – K.2024/1553 sayılı iptal kararında belirtilen gerekçeleri dikkate alarak hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı tekliflerinin 3194 sayılı İmar Kanunu’nun Ek 11. maddesinin (c) bendi uyarınca onaylandığını duyurdu.
Mahkeme dört ana gerekçeyle iptal etmişti
İzmir 6. İdare Mahkemesi, Selçuk Zafer Mahallesi’ndeki sosyal konut alanına ilişkin planları 2024 yılında şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı bularak iptal etmişti.
Mahkemenin kararında şu gerekçelere yer verilmişti:
Dere koruma alanı içinde DSİ ve İZSU görüşleri doğrultusunda gerekli bakım ve servis yollarının (asgari 5 metre genişliğinde) plana işlenmemesi,
Tarım İl Müdürlüğü görüşlerinin ölçek gereği eksik veya yanlış yansıtılması,
D-550 (İzmir–Selçuk) karayoluna komşu alanlar için Karayolları Genel Müdürlüğü’nden uygun görüş alınmaması,
Belediye Hizmet Alanı (BHA) kararlarının hangi kamu hizmetine ayrıldığının ve yapılaşma koşullarının açıkça belirtilmemesi.
Mahkeme, bu eksikliklerin “kademeli birliktelik” ve “şehircilik ilkeleri” bakımından aykırılık oluşturduğuna hükmederek planları iptal etmişti.
Yeni planla eksiklikler giderildi
Bakanlık tarafından yapılan yeni düzenlemeyle, mahkemenin iptal kararında belirtilen eksikliklerin giderildiği bildirildi.
Yeni onaylanan planlarda dere koruma hattı boyunca bakım-servis yolları tanımlanarak DSİ ve İZSU görüşlerine uygunluk şartı plan notlarına eklendi. Tarım İl Müdürlüğü görüşü doğrultusunda, planlama alanındaki bazı parsellerin tarım dışı kullanım izinleri belgelendi. D-550 karayoluna komşu bölgelerdeki ulaşım bağlantıları için ilgili kurum görüşleri plan kararlarına işlendi. Ayrıca Belediye Hizmet Alanı (BHA) kararları, kullanım türü ve yapılaşma koşullarıyla birlikte plan notlarında netleştirildi.
73 hektarlık alanda 1.384 konutluk proje
Yaklaşık 73 hektarlık planlama alanı büyük ölçüde TOKİ mülkiyetinde bulunuyor. Alan, Zafer Mahallesi sınırları içerisinde kalıyor ve hâlihazırda konut inşaatlarının büyük kısmı tamamlanmış durumda.
Projede şu etaplar yer alıyor:
1. Etap: 555 konut, 5 ticaret merkezi, 1 ilkokul, 1 cami ve tamamlanma oranı yüzde 87,
2. Etap: 620 konut, 5 ticaret merkezi, 1 anaokulu, 1 mescit ve tamamlanma oranı yüzde 84,
3. Etap: 209 konut ve tamamlanma oranı yüzde 54.
Planlama alanının hedef nüfusu yaklaşık 4.827 kişi olarak belirlendi. Eğitim, yeşil alan, sağlık tesisi ve ticaret donatıları bu nüfus yoğunluğuna göre düzenlendi.
Plan sınırları ve parsel bilgileri
Yeni onaylanan plan, Zafer Mahallesi sınırları içerisinde yer alan yaklaşık 73 hektarlık alanı kapsıyor. Plan sınırları içinde kalan başlıca ada ve parseller şöyle: 460 ada 2 parsel, 461 ada 93 ve 94 parseller ve 3604, 3605, 3607, 3608, 3609, 3610, 3611, 3612, 3613 ve 3615 adalar
Taşınmazlar daha önce Maliye Hazinesi mülkiyetinde iken TOKİ’ye devredildi. Plan raporunda, bu alanların bir kısmının tapu niteliğinde “taşlık” olarak geçtiği ve eğimli, tarıma elverişsiz arazilerden oluştuğu belirtiliyor.
“Düzeltildi ve onaylandı”
Bakanlık, plan onayına ilişkin yazısında, mahkeme kararının gerekçelerinin göz önünde bulundurularak gerekli revizyonların yapıldığını, planların mevzuata ve şehircilik ilkelerine uygun hale getirildiğini vurguladı.
Ancak plan notlarında bazı uygulama detaylarının —özellikle dere bakım yolları, kavşak düzenlemeleri ve kamu hizmet alanı yapılaşmaları— ilgili kurumların onayına bırakılması, ilerleyen süreçte teknik koordinasyon açısından yeniden tartışma yaratabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Selçuklular tamamlanmasını bekliyor
Selçuk Zafer Mahallesi’ndeki proje, TOKİ’nin “100 Bin Sosyal Konut” programı kapsamındaki önemli yatırımlardan biri olarak öne çıkıyor. İnşaatın büyük kısmı tamamlanmasına rağmen, mahkeme süreci nedeniyle plan onayı bekleyen etaplarda çalışmalar durmuştu.
Bakanlığın yeni kararıyla birlikte, sosyal konutların tamamlanması ve hak sahiplerine teslim sürecinin hızlanması bekleniyor. Ancak planın uygulama aşamasında kurum görüşlerinin ve koruma yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmemesi durumunda, hukuki süreçlerin yeniden gündeme gelme olasılığı bulunuyor.
