15 Mayıs 1919'da başlayan Yunan işgali, üç yıl üç ay yirmi dört gün sürdü. Bu süreç hem Milli Mücadele'nin kıvılcımını ateşleyen olay hem de Türk ordusunun nihai hedefe kilitlendiği motivasyonun kaynağı oldu. Sakarya zaferinin ardından stratejik üstünlüğü ele geçiren Türk kuvvetleri, Büyük Taarruz ile sonucu kesinleştirdi.
İzmir'in kurtuluşu öncesi Büyük Taarruz
26 Ağustos 1922 sabahı başlatılan Büyük Taarruz, Türk İstiklâl Harbi'nin son ve belirleyici evresi. 30 Ağustos'taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusunun ana gücü tek günde dağıtıldı. Aynı gün Çalköy'deki karargâhından ordulara seslenen Mustafa Kemal Paşa, "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emriyle hedefi netleştirdi.
2 Eylül'de Uşak'a giren Türk birlikleri, Yunan Küçük Asya Ordusu Başkomutanı General Nikolaos Trikopis'i esir aldı. Takip Harekâtı insanüstü bir hızla sürdü; her geri alınan kasaba ve köyün yakılmış olması askerin moralini kırmadı, aksine ilerleyişi hızlandırdı.
İzmir'in kurtuluşu nasıl gerçekleşti?
9 Eylül 1922 sabahı Fahrettin Altay Paşa komutasındaki 5. Süvari Kolordusu'na bağlı tümenler farklı kollardan İzmir'e doğru yarıştı. İlk giren birlik, Ahmet Zeki Bey komutasındaki 2. Süvari Fırkası oldu. Onu Mürsel Paşa komutasındaki 1. Süvari Fırkası izledi. Saat 10.00 sularında Mirliva Fahrettin Paşa da kuvvetleriyle şehre ulaştı.
Yüzbaşı Şerafettin Bey, Hükümet Konağı'na ulaşan ilk komutan oldu. Yanında Teğmen Ali Rıza Akıncı, Teğmen Hamdi Yurteri ve Diyarbakırlı Çavuş Mehmet Raşit ile birlikte alay bayrağını göndere çekti. Aynı saatlerde Kadifekale, Sarıkışla, Karşıyaka ve Paket Postanesi'ne de Türk bayrağı dikildi. İzmir'in işgalden kurtuluşu böylece resmen ilan edildi.
Mustafa Kemal Paşa İzmir'de
Belkahve'den gelişmeleri izleyen Mustafa Kemal Paşa, yanında Fevzi Çakmak ve İsmet İnönü olduğu hâlde 10 Eylül sabahı İzmir'e geçti. Hükümet Konağı'nın balkonundan halka kısa bir konuşma yaparak zaferin Türk milletinin eseri olduğunu vurguladı.
18 Eylül'e kadar süren Takip Harekâtı sonunda Batı Anadolu'da tek bir Yunan askeri kalmadı. İzmir'in kurtuluşu, Mudanya Ateşkes Antlaşması ve ardından imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nın yolunu açtı. 9 Eylül o günden bu yana hem İzmir'in hem de Türk milletinin bağımsızlık günü olarak kutlanıyor.
