İzmir'in en büyük şirketleri sıralaması, 2024 yılı üretimden satışlar kriteri baz alınarak hazırlandı. EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar tarafından duyurulan tabloda Aliağa merkezli rafineri devleri ilk sıraları kimseye bırakmadı. Üstelik liste, sektörel dağılım açısından da dikkat çekici tablolar ortaya koydu.
İzmir'in en büyük şirketleri hangileri?
Listenin tepesindeki isim, Aliağa'da faaliyet gösteren Star Rafineri. Şirket, 224 milyar 226 milyon TL'lik üretimden satış rakamıyla birinciliği elinde tuttu. Hemen ardından Tüpraş İzmir Rafineri Müdürlüğü geliyor; 215 milyar 640 milyon TL'lik satış hacmiyle ikinci sıraya yerleşti. Üçüncü sırada ise 47 milyar 212 milyon TL'lik satışla Petkim Petrokimya yer aldı.
İlk 10'un geri kalanı şöyle: İzmir Demir Çelik, Philip Morris Tütün, JTI Tütün Ürünleri, Abalıoğlu Yağ Sanayi, Abalıoğlu Lezita Gıda, Kardemir Çelik ve Ravago Petrokimya. Yani enerji, kimya, gıda ve metal sektörleri zirveyi paylaşıyor.
İzmir'in en büyük şirketleri hangi sektörlerde yoğunlaşıyor?
Sıralamadaki firmaların yüzde 82,3'ü kimya, plastik, gıda, demir-çelik, metal ve döküm gibi ağır sanayi kollarında faaliyet gösteriyor. Bu oran, kentin sanayi DNA'sının ne kadar net çizgilerle şekillendiğini ortaya koyuyor.
İhracat tarafı da bir o kadar parlak. İlk 100'deki 92 firma dış satım yapıyor. 64 firma kâr açıkladı, 55 firma ise Ar-Ge çalışmalarını sürdürüyor. Yabancı sermayeli firma sayısı 25. Bu rakamlar, İzmir'in sadece üretim değil, küresel ticaret açısından da kritik bir merkez olduğunu gösteriyor.
2024 sanayi için nasıl bir yıldı?
EBSO Başkanı Yorgancılar, 2024'ü kayıp bir yıl olarak nitelendirdi. Dezenflasyon politikaları, parasal sıkılaşma ve iç-dış talepteki yavaşlama, sanayicilerin üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu. Üretimden satışlar reel olarak geriledi, maliyet kalemleri ise tam tersi şekilde arttı.
TL'nin değer kazanması ihracatçıyı zorladı, yüksek finansman maliyetleri ise nakit akışını sarstı. Yorgancılar, sanayicinin motivasyon ve üretkenlik anlamında kritik bir eşikte olduğunu vurguladı. Ama tüm bu olumsuzluklara rağmen Ege Bölgesi'nin ihracat fazlası yaklaşık 4 milyar dolar seviyesinde.
İzmir'in 100 büyük firmasında öne çıkan başka isimler
Ege Seramik, Bak Ambalaj, Norm Civata, Hidromek, Tukaş Gıda, Çamlı Yem, Felda Iffco Gıda ve Roteks Tekstil de listede yer alan tanıdık markalar arasında. Otomotiv yan sanayi, ambalaj ve tarım-gıda kolları, sıralamanın orta sıralarını dolduruyor. Yani İzmir sanayisi, sadece büyük rafinerilere bağlı değil; tabana yayılmış güçlü bir KOBİ ağı da var.
