Son Mühür/ Osman Günden - İzmir Ekonomi Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencileri, mutfak atıklarını kompost gübreye dönüştürerek çevre bilinci ve sürdürülebilir üretim konusunda örnek bir çalışmaya imza attı. Elde edilecek gübre, mikro filiz ve bitki yetiştirmede kullanılacak.
Atıklardan doğal gübre üretimi
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencileri, sürdürülebilirlik odaklı örnek bir proje başlattı. Öğrenciler, mutfakta oluşan sebze kabukları ve organik atıkları toprakla buluşturdu. 2-3 ay sürecek olgunlaşma sürecinin ardından elde edilecek kompost gübre, hem üniversite hem de ev ortamında bitki yetiştirmede kullanılacak.
‘Mutfakla İlgili Kavram ve Beceriler’ dersi kapsamında yürütülen çalışmada birinci sınıf öğrencileri, bir hafta boyunca sebze atıklarını topladı. Atıklar, ağartılmamış kâğıt, yumurta kabukları ve kuru yaprak gibi organik materyallerle zenginleştirilerek kampüste belirlenen kompost alanına gömüldü.
“Gastronomi yalnızca yemek pişirme sanatı değil”
İEÜ Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nazan Turhan, gastronomi eğitiminin çevre bilinciyle iç içe olması gerektiğini vurguladı. Turhan, “Gastronomi yalnızca yemek pişirme sanatı değil; aynı zamanda kaynakları verimli kullanma, israfı önleme ve doğaya saygılı üretim kültürünü öğrenme sürecidir. Öğrencilerimizin bu bilinçle yetişmesi, sürdürülebilir mutfak anlayışının yaygınlaşmasına katkı sağlar. Bu proje, genç şef adayları için çevresel sorumluluk ve yenilikçi üretim açısından önemli bir adım” dedi.
“Öğrencilere çevre bilinci kazandırmak istedik”
Dersin yürütücüsü Eğitmen Şef Belgin Bulgan, öğrencilerin mutfak derslerinde oluşan sebze atıklarını komposta uygun biçimde biriktirdiğini belirtti. Bulgan, “Asidik özellik taşımayan sebzelerle çalıştık. Patates, havuç, kahve telvesi, ağartılmamış kâğıt, kuru yaprak ve yumurta kabuklarıyla dengeli bir karışım oluşturduk. Bu malzemeleri toprağa gömdükten sonra doğal çözülme süreci başlayacak. Böylece bitki yetiştirmeye elverişli, besin değeri yüksek bir gübre elde edilecek. Bu tür uygulamalar, doğanın korunmasına büyük katkı sağlar” ifadelerini kullandı.
Evde kompost yapmak mümkün
Belgin Bulgan, ev ortamında da kompost üretiminin kolay olduğunu vurguladı. “Evde kompost yapmak için alt kısmında delik açılmış bir bidon, kova ya da saksı kullanılabilir. Altına toprak veya kuru yaprak serilerek başlanır. Organik atıklar ‘yeşiller’ (sebze-meyve kabukları, kahve telvesi, çay posası) ve ‘kahverengiler’ (kuru yaprak, ince dal, karton) olarak ikiye ayrılır. Bu katmanlar dönüşümlü olarak yerleştirilir. Üzerine ince bir toprak tabakası eklenmesi kokuyu azaltır ve ayrışmayı hızlandırır. Karışım 7–10 günde bir karıştırılmalıdır. Yaklaşık 2-3 ay sonunda koyu renkli, toprak kokulu doğal bir gübre elde edilir” dedi.
Genç şeflerden doğaya örnek adım
İzmir Ekonomi Üniversitesi öğrencilerinin yürüttüğü proje, hem çevre dostu üretim bilincini artırdı hem de “sıfır atık” hedefiyle sürdürülebilir bir mutfak anlayışını kampüs yaşamına kazandırdı. Üniversite, geleceğin şeflerini yalnızca mutfakta değil, doğaya duyarlı bir üretim felsefesiyle yetiştirmeyi hedefliyor.
