İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alper Şener, sıcaklıkların düşmesiyle birlikte başlayan solunum yolu enfeksiyonları sezonuna dikkat çekerek bu dönemde sıklıkla tüketilen kış çayları hakkında önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Şener, "Kış çaylarında zararlı bir mantar türü üreyebilir. Bu mantarların salgıladığı toksin (zehir), uzun süreli ve bilinçsiz kullanımda karaciğer kanseri ve böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir," dedi. Uzman, tüketicilerin satın alırken ürün etiketlerinde aflatoksin taraması yapılmış ibaresi aramasını ve rastgele tüketimden kaçınmasını tavsiye etti.
Viral enfeksiyonlarda artış ve antibiyotik kullanımı tehlikesi
Isı değişimleriyle birlikte solunum yolu enfeksiyonlarının belirgin bir artış gösterdiğini kaydeden Prof. Dr. Şener, özellikle yaygın bir virüs olan Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) ile birlikte diğer viral enfeksiyon vakalarında yoğunluk gözlendiğini belirtti. Bu artış nedeniyle aile hekimliği, KBB ve göğüs hastalıkları polikliniklerinde ciddi bir başvuru yoğunluğu yaşanıyor. Şikayetlerin önemli bir kısmının temelinde viral enfeksiyonların bulunduğunu ifade eden Şener, bu noktada yanlış antibiyotik kullanımına karşı halkı uyardı. Antibiyotiklerin bazı virüslere karşı etkisiz kaldığını hatırlatan Profesör, vatandaşların vakit kaybetmeden aşılarını yaptırmalarını istedi. Özellikle 65 yaş üstü bireylerin influenza (grip) aşısını ihmal etmemeleri gerektiğini, yeni çıkan RSV aşılarının ise 75 yaş üstü gruba iki yılda bir önerildiğini ekledi.
Aşı önemi ve akciğere inmeyi önleme yöntemleri
Pandemi sürecinden bu yana aşıyla korunulabilir hastalıklara karşı toplum duyarlılığının arttığını gözlemlediklerini belirten Prof. Dr. Şener, özellikle 65 yaş üstü hastalarda yoğun bakıma düşme riskinin yüksek olduğunu vurgulayarak eksik aşılar konusunda hassasiyet gösterilmesi gerektiğini dile getirdi. Şener, mevsimsel dalgalanmaların neden olduğu influenza, RSV ve Kovid-19 gibi üç viral enfeksiyonun ülkede yaygın olduğunu belirtti. Bu virüsler arasında sadece influenzada, hastalığın erken teşhisi halinde virüsün akciğere inmesini engelleyen özel ilaçlar kullanma opsiyonunun bulunduğunu, RSV ve koronavirüs için ise böyle bir ilaç seçeneği olmadığını ifade etti. Uzman, 65 yaş üstü hastalar için grip aşısının devlet tarafından ödendiğini, RSV aşısının ise 75 yaş üstüne özel olarak önerildiğini yineledi.
Kış çayları: Fayda yerine toksin riski ve süre kısıtlaması
Grip benzeri hastalıkların yaygınlaştığı bu dönemde bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla sıkça başvurulan kış çaylarına ilişkin detaylı uyarılarda bulunan Prof. Dr. Şener, bilinçsiz tüketimin tehlikelerine dikkat çekti. Zararlı mantarların salgıladığı toksinlerin riskini bir kez daha gündeme getiren Şener, çay satın alırken ambalajda "aflatoksin taraması yapılmıştır" etiketinin kontrol edilmesi gerektiğini kesin bir dille belirtti. Kış çayı türlerinin farklı yan etkileri olabileceğini ve örneğin adaçayı gibi bazılarının östrojen içerdiğini, bunun da cinsiyete bağlı olarak beklenmedik etkiler yaratabileceğini ifade etti. Şener, genel bir kural olarak, kış çaylarını bir aydan daha uzun süre aralıksız kullanmanın akılcı bir yaklaşım olmadığını söyledi. Ayrıca, poşet çay formlarının bağırsak florasını bozarak toksin emilimini artırabileceği uyarısında bulunarak, en doğal ve risksiz alternatifin limon, zencefil ve tarçın eklenmiş sıcak su olduğunu kaydetti.
Vitamin takviyelerinde hekim kontrolü şart
Kış aylarında enfeksiyonlara karşı korunma amacıyla C ve D vitamini takviyelerinin önemine de değinen Prof. Dr. Şener, bu takviyelerin mutlaka doktor kontrolünde ve ölçüm yapılarak alınması gerektiğini vurguladı. Gribal enfeksiyonlarda tek etkinliği bilimsel olarak gösterilen vitaminin C vitamini olduğunu belirterek, C vitamini içeriğinin artırılması tavsiyesinde bulundu. D vitamini için ise kan düzeyinin 20'nin altında olması halinde takviyenin faydalı olacağını ancak fazlasının zehirleme etkisi yaratabileceğini, bu durumun kemik erimesi veya böbrek/safra kesesinde taş oluşumuna yol açabileceğini ifade etti. Kış döneminde güneş etkisinin azalması nedeniyle vitamin takviyelerinin gerekliliğini hatırlatarak, her türlü takviyenin bir hekim denetiminde kullanılması gerektiğinin altını çizdi.
