Son Mühür/ Seçil Ünlü - İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi hedefiyle başlattığı “Dönüşüme evde başla” projesi, organik atıkların dönüştürülmesini kapsayan yeni aşamaya taşındı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışma kapsamında, evlerde organik atıkların fermente edilerek komposta dönüştürülmesi için ücretsiz bokaşi kompost setleri dağıtılacak. Projeye katılmak isteyen yurttaşlar için talep toplama süreci başlatıldı.
Organik atık evde ayrıştırılacak
Proje kapsamında yemek artıkları, sebze ve meyve kabukları, yumurta kabukları ile bitkisel atıklar özel kovalar içinde, az oksijenli ortamda yararlı mikroorganizmalarla fermente edilecek.
Bu yöntemle evsel organik atıklar kent atık döngüsüne karışmadan hanelerde değerlendirilecek. Çalışmayla birlikte sera gazı salımının azaltılması ve toprağın organik madde açısından zenginleştirilmesi hedefleniyor.
“Toprağı da tarımı da kurtarabiliriz”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, organik atıkların doğru yönetiminin kritik önemde olduğunu vurguladı. Tugay, “Can çekişen toprağın kurtuluşu bizim elimizde. Depolama alanlarına ya da yakma tesislerine gönderilen çöplerin içindeki en değerli kısım organik atıklar. Bunları doğru değerlendirerek toprağı da tarımı da kurtarabiliriz” dedi.
Daha önce ambalaj atıkları için başlatılan çalışmayı hatırlatan Tugay, “Şimdi bir adım daha attık. Organik atıkları da evlerde değerlendireceğiz. Büyükşehir olarak herkesin rahatlıkla uygulayabileceği bir kompost modelini başlattık. Bokaşi kompost kovalarını satın aldık. Bizimle iş birliği yapmak isteyen yurttaşlarımıza ücretsiz dağıtacağız. Kova dolduğunda kapılardan teslim alacağız. Bu çalışmaya katılmak isteyen hemşehrilerimizin bizi aramasını bekliyoruz. Bu güzel şehri hep birlikte koruyalım, hep birlikte daha yaşanabilir hale getirelim” ifadelerini kullandı.
Pilot uygulama Konak’ta başladı
Projeye ilk aşamada Konak ilçesinin Kültür ve Alsancak mahallelerinde başlandı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ekipleri pilot bölgede saha çalışması yaparak yurttaşlara bokaşi kompost seti hakkında bilgilendirme yaptı.
Gönüllülük esasına dayalı yürütülecek uygulama için başvurular İzmir Büyükşehir Belediyesi Alo 153 Hemşehri İletişim Merkezi üzerinden alınacak.
Üretilen kompost toprağa kazandırılacak
Projeye katılan yurttaşlar, evde ürettikleri kompostu bahçelerinde, büyük saksılarda, apartman ve site bahçelerinde toprağa gömebilecek. İsteyenler park ve piknik alanlarında doğaya bırakabilecek ya da bahçesi olanlara ulaştırabilecek.
Kendi imkânlarıyla değerlendirmek istemeyenlerin kompostları ise belediye ekipleri tarafından toplanacak. Elde edilen ürünler park, bahçe ve tarımsal alanlarda toprak iyileştirici olarak kullanılacak.
Koku oluşturmayan, apartman yaşamına uygun sistem
Bokaşi yöntemi; mutfak atıklarının kapalı kovalar içinde, koku, sinek ve haşere oluşturmadan fermente edilmesini sağlayan çevreci bir uygulama olarak öne çıktı. Oksijensiz ortamda gerçekleşen fermantasyon sayesinde organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendirildi.
Ev ortamına uygun olan sistemle elde edilen fermente ürün, toprağın yapısını iyileştiren ve besin değeri yüksek bir toprak düzenleyici olarak kullanıldı. Süreçte oluşan bokaşi sıvısı ise seyreltilerek doğal sıvı gübreye dönüştürüldü.
Bokaşi ne anlama geliyor
Bokaşi, Japonca’da “fermente organik madde” anlamı taşıyor. Bu yöntemde yiyecek atıkları oksijensiz ortamda özel mikroorganizmalarla fermente ediliyor.
Bokaşi kompost, koku ve böcek oluşturmadan organik atıkları değerlendiriyor, sera gazı salımını azaltıyor, toprağın yapısını ve su tutma kapasitesini güçlendiriyor. Yavaş salınımlı gübre etkisi oluşturarak daha verimli ve güvenli gıda üretimine katkı sağlıyor.
