1-30 Eylül Dünya Alzheimer Ayı, demansla yaşayan bireylere destek olmak ve toplumsal farkındalık yaratmak için kritik bir döneme işaret ediyor. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, demansın sadece hafıza kaybıyla sınırlı kalmadığını; kişilik ve davranış değişiklikleriyle de seyredebileceğini vurguluyor.
Tepecik’te düzenli poliklinik hizmeti
Hastanenin Nöroloji Bölümü bünyesinde her cuma hizmet veren Demans Polikliniği, bu alanda önemli bir merkez haline geldi. Prof. Dr. Ufuk Şener, Prof. Dr. İrem Fatma Uludağ ve Uzm. Dr. Arzu Uluakay Kandemir’in liderliğinde yürütülen çalışmalarda, Dr. Nilgün Tunçay’ın yaptığı nörokognitif değerlendirmelerle yaklaşık 200 hastanın düzenli takibi gerçekleştiriliyor. Böylece hastalar doğru tanıya ve tedaviye ulaşabiliyor.
Alzheimer’ın bilinen ve bilinmeyen yüzleri
En yaygın demans türü olan Alzheimer; hafıza kaybı, yeni bilgileri öğrenmede güçlük ve zaman-mekân algısında bozulmayla başlıyor. Tekrarlayan sorular, kelime bulmada zorluk, karar vermede güçlük ve sosyal hayattan geri çekilme sık görülen belirtiler arasında yer alıyor. Ancak uzmanlar, demansın yalnızca Alzheimer’dan ibaret olmadığını vurguluyor.
Örneğin, Frontotemporal Demans (FTD) hafıza kaybı olmadan da ilerleyebiliyor. Empati kaybı, uygunsuz davranışlar, kişilik değişimleri ve dil bozuklukları bu hastalığın öne çıkan özellikleri.
“Sosyal normları unutan mühendis” vakası
Tepecik’te takip edilen çarpıcı bir vaka, FTD’nin farklı yüzünü ortaya koydu. 52 yaşındaki emekli bir mühendis, kibar ve içine kapanık kişiliğinin aksine bir yıl içinde yüksek sesle konuşmaya, tanımadığı kişilere aşırı samimi davranmaya başladı. Başlangıçta psikiyatrik bir sorun olarak değerlendirilen bu durum, yapılan nörolojik testlerle Davranışsal Tip Frontotemporal Demans (bvFTD) tanısına dönüştü. Bu örnek, demansın sadece unutkanlık değil, sosyal davranışlarda belirgin değişimlerle de başlayabileceğini ortaya koyuyor.
Erken tanı hayat kurtarıyor
Uzmanlar, demans türlerinin hem hasta hem de aile bireylerinin yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini belirtiyor. Ancak erken tanı ve uygun destekle sürecin çok daha yönetilebilir hale geldiği vurgulanıyor. Ani kişilik değişiklikleri, uygunsuz davranışlar ve empati kaybı gibi bulguların göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.
Alzheimer Ayı’nda farkındalık çağrısı
1-30 Eylül Dünya Alzheimer Ayı kapsamında yürütülen kampanyaların amacı, bu hastalıkların gizli belirtilerine dikkat çekmek ve erken tanı bilincini artırmak. Uzmanlar, “Demans sadece yaşlılığın doğal bir sonucu değildir” uyarısında bulunarak, benzer belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.
