Son Mühür/Merve Turan- CHP İçişleri Politika Kurulu Başkanı ve İzmir Milletvekili Murat Bakan, Seferihisar’ın Sığacık Mahallesi’nde bulunan Teos (Sığacık) Yat Limanı’nda planlanan kapasite artışı projesini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Bakan, proje sürecinin afet riski, çevresel etkiler ve kıyı mevzuatı çerçevesinde bütüncül ve şeffaf biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı
Bölgedeki itirazlara rağmen süreç sürüyor
Murat Bakan, Teos Marina tarafından işletilen yat limanında kapasite artışına yönelik hazırlanan projeye, bölge halkı, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve bilim insanları uzun süredir itiraz ettiğini belirtti. Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci kapsamında yapılması gereken “Halkın Katılımı Toplantısı” Seferihisar’da protesto edilmiş, toplantı gerçekleştirilememiş olduğunu ifade etti. Bunun ardından çok sayıda yurttaş ve kurum, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne itiraz dilekçeleri sundu. Projeye ilişkin nihai kararın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından açıklanması bekleniyor.
“Doğal yapı ve kamu güvenliği risk altında”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Murat Bakan, kapasite artışının yalnızca ticari bir düzenleme olmadığını, kıyı alanının doğal yapısını ve kamu güvenliğini doğrudan ilgilendirdiğini belirtti. Bakan, projede öngörülen deniz dolguları, yüzer beton yapılar, çekek alanları ve üstyapı genişlemelerinin, koyun doğal işleyişini değiştirecek nitelikte olduğuna dikkat çekti.
Deprem ve tsunami vurgusu
Sığacık’ın 30 Ekim 2020 İzmir depremi sonrasında tsunami etkisi yaşadığını hatırlatan Bakan, koy içi geometrinin değiştirilmesinin olası tsunami ve taşkın risklerini artırabileceği yönünde teknik değerlendirmeler bulunduğunu ifade etti. Ayrıca artan tekne yoğunluğunun deniz trafiği ve kaza risklerini yükseltebileceği, su sirkülasyonunun zayıflamasına bağlı olarak kirlilik ve koku sorunlarının ortaya çıkabileceği yönünde itirazların kamuoyuna yansıdığını aktardı.
“Bilimsel raporlar kamuoyuna açık”
Alaçatı–Sığacık kıyı kuşağının ekolojik açıdan hassas bir bölge olduğuna işaret eden Bakan, bu duruma ilişkin bilimsel çalışmalar ve sivil toplum raporlarının kamuoyuyla paylaşıldığını belirtti. Proje süreçlerinde afet riski, çevresel etkiler, kıyı mevzuatı ve koruma statülerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Bakan, bölge halkı, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve bilim insanlarının ortak itirazlarına rağmen sürecin devam etmesini eleştirdi.
Konu TBMM’ye taşındı
Murat Bakan, projeye ilişkin soru işaretlerinin giderilmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi verdi.
CHP’li Bakan, Kurum’a sordu:
1-Teos Marina kapasite artışı projesi için Bakanlığınıza sunulan ÇED süreci hangi aşamadadır?
2-Projede öngörülen toplam kapasite artışı nedir? Mevcut ruhsatlı ve izinli kapasite kaçtır? Söz konusu kapasite artışının “kamu yararı” gerekçesi nasıl açıklanmaktadır?
3-Proje kapsamında öngörülen deniz dolgusu ve kara dolgu alanı büyüklükleri nedir? Dolgu kararları hangi mevzuat dayanağıyla ve hangi kurum görüşleriyle oluşturulmuştur?
4-Sığacık’ta 30 Ekim 2020 depremi sonrası oluşan süpürtü dalgalarının (tsunami) etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış “taşkın alanı, karaya tırmanma, hasar etki tespiti, kıyı çizgisi morfoloji değişimi” çalışmaları var mıdır? Varsa raporların tarihleri nedir? Hazırlayan kurumlar hangileridir? Yok ise gerekçesi nedir?
5-Söz konusu kapasite artışı kapsamında koy içi geometriyi değiştirecek dolgu ve kıyı yapılarının, olası tsunami/taşkın senaryolarında “dalga büyütme, debiyi artırma, taşkın yayılımını genişletme” ihtimaline karşı Bakanlığınızca yapılmış/yaptırılmış hidrodinamik modelleme var mıdır? Varsa temel sonuçları nelerdir? Yok ise gerekçesi nedir?
6-Proje alanı ve yakın çevresinde tsunami tehlike haritaları güncel midir? Bu haritalar imar planlarına, tahliye güzergâhlarına ve toplanma alanlarına nasıl yansıtılmıştır?
7-“Koyda sirkülasyonun zayıflayacağı, kirlilik ve kötü koku oluşacağı” itirazları dikkate alınarak su kalitesi için ölçüm programı, sirkülasyon modeli ve müdahale planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa bağlayıcı koşullar nelerdir?
8-Proje kapsamında planlanan yüzer beton dalgakıran, yüzer iskeleler ve kıyı yapıları için deprem performansı, zemin sıvılaşması, oturma, şev stabilitesi ve yapısal güvenlik kriterleri hangi raporlarla ortaya konmuştur?
9-Kapasite artışı sonrası artacak olan tekne yoğunluğu ve dar giriş-çıkış koşulları dikkate alınarak deniz trafik etüdü ve kaza risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir; alınacak zorunlu tedbirler nelerdir? Yapılmadıysa gerekçesi nedir?
10-Yakıt ikmali, bakım, onarım ve çekek sahaları kaynaklı riskler bakımından yangın, sızıntı, deniz kirliliği senaryolarına yönelik acil müdahale kapasitesi (ekipman, personel, eğitim ve protokoller) Bakanlığınızca yeterli görülmekte midir?
11-Proje alanı veya etki alanı içinde “Doğal Sit, Nitelikli Doğal Koruma, Kesin Korunacak Hassas Alan” gibi statüler bulunmakta mıdır? Varsa proje revizyonları bu statülere göre nasıl yapılmıştır; ilgili kurul ve kurum görüşleri nelerdir?
12-Alaçatı–Sığacık kıyı kuşağının ekolojik hassasiyetine ilişkin raporlar doğrultusunda Bakanlığınız “bütüncül kıyı alanı yönetimi ve taşıma kapasitesi” çalışması yürütmüş müdür? Yürütmüşse tarihi, kapsamı ve çalışmanın sonucu nedir? Yürütmemişse gerekçesi nedir?
13-Proje için Bakanlığınıza ve/veya ilgili idarelere iletilen itiraz ve görüş dilekçesi sayısı kaçtır? Kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir; ret gerekçeleri nelerdir?
14-Bakanlığınız, afet riski (deprem, tsunami) ve çevresel etkiler birlikte değerlendirildiğinde projeye ilişkin durdurma, yeniden değerlendirme, bağımsız bilimsel kurul incelemesi gibi seçenekleri gündemine almış mıdır?
