Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki emeklilik koşulları sigortalılık statüsüne ve ilk işe giriş tarihine göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalananlar ile bu tarihten sonra sisteme girenlerin tamamlaması gereken prim gün sayıları değişkenlik barındırıyor. Çalışma hayatını sürdürenler, yaş dışındaki emeklilik şartlarını sağladıklarında kıdem tazminatını alarak işten ayrılma olanağı buluyor.
5000 PRİM GÜNÜ EMEKLİLİK İÇİN YETERLİ Mİ?
Emeklilik hesabında prim gün sayısı temel kriterler arasında yer alıyor. Ancak yalnızca 5000 prim gününü doldurmak her sigortalı için emeklilik kapısını açmıyor. 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan SSK'lılarda istenen prim şartı işe giriş senesine göre kademeli biçimde 5975 güne kadar çıkıyor. 1999 sonrasında sigorta girişi yapılanlarda ise prim gününün yanında yaş ve sigortalılık süresi koşulları devreye giriyor.
4400 VE 4500 GÜNLE EMEKLİ OLUNUR MU?
Mevcut sosyal güvenlik sisteminde 4400 prim günüyle doğrudan emekli olma hakkı yer almıyor. 1999 yılından sonra sigortalı tescili yapılan çalışanların kısmi emeklilik hakkından yararlanabilmesi için en az 4500 prim gününü tamamlaması gerekiyor. Bu prim gününün yanı sıra mevzuatta belirtilen yaş ve sigortalılık süresi şartlarının da eksiksiz karşılanması şart koşuluyor.
3600 GÜNLE EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?
3600 gün üzerinden uygulanan yaş haddinden emeklilik imkanı yalnızca 8 Eylül 1999 öncesinde işe giren SSK sigortalılarını kapsıyor. Bu düzenleme çerçevesinde kadın çalışanlar 58, erkek çalışanlar ise 60 yaşını doldurduklarında 3600 prim günüyle emekliliğe hak kazanıyor.
Söz konusu uygulama bir erken emeklilik modeli oluşturmuyor; çalışma hayatını tamamlayamayan kişilere yaş şartıyla emeklenme olanağı sağlıyor. Bağ-Kur sigortalılarında 3600 gün kuralı uygulanmıyor, Bağ-Kur kısmi emekliliği için 5400 prim günü isteniyor.
İSTİFA EDEN ÇALIŞAN KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ?
Çalışma hayatında 10 yılını dolduran her çalışanın tazminat alıp ayrılabileceğine dair yaygın kanaat mevzuattaki gerçekleri yansıtmıyor. Kıdem tazminatı elde edebilmek için aynı işyerinde en az 1 yıl çalışmış olma şartı aranıyor.
Emeklilik için gerekli yaş dışındaki şartları sağlayan çalışanlar, kendi istekleriyle işten ayrılarak kıdem tazminatlarını talep edebiliyor. 1999 sonrasında sigortalananların 7000 prim gününü, daha eski sigortalıların ise 3600 gün ile sigortalılık süresini tamamlaması ve SGK'dan alacakları resmi yazıyı işverene sunması gerekiyor.
Erkeklerin askerlik hizmeti, kadınların evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde işten ayrılması veya maaş ödenmemesi gibi haklı fesih durumlarında da istifa eden çalışan tazminat alma hakkını koruyor.
