Son Mühür / Erkan Doğan - İzmir Yazarlar Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Serkan Esen, AK Parti milletvekillerinin imzası ile hazırlanan ve meclise sunulan kanun teklifi ile yayıncıların, ‘KDV iade hakkının’ elinden alınacağını, bu gelişmenin de azalan kitap satışlarını durma noktasına getireceğini söyledi.
02.03.2026 tarihinde TBMM resmi internet sayfasında yer alan “Ekonomiye İlişkin Düzenlemeleri de İçeren Kanun Teklifi TBMM’de” başlıklı habere istinaden kaygılarını içeren bir açıklama yapmak zorunda kaldıklarını anlatan Serkan Esen, “Haber içeriğinde de görüleceği üzere AK Parti Milletvekillerinin imzası ile hazırlanan ve TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifinde “Basılı kitap ve süreli yayınların teslimi için uygulanan tam istisna mahiyetindeki düzenlemelerin indirim ve iade hakkı kaldırılarak kısmi istisnaya dönüştürülecek. Bu hüküm düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.” İfadeleri yer almaktadır. Basılı kitap ve süreli yayınlarda uygulanan mevcut KDV istisnası, 18 Ocak 2019 tarihinde Resmî Gazetede yayınlanan ve 1 Şubat 2019 tarihinde yürürlüğe giren “Vergi Kanunları İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7161 Sayılı Kanun’un” 17. Maddesi ile 3065 sayılı “Katma Değer Vergisi Kanunu’nun” 13. Maddesine (n) bendi olarak eklenmiş ve 1 Şubat 2019 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanmıştır. Bu yasa ile birlikte büyük ekonomi sıkıntılar yaşayan ve ağır maliyetler altında ezilen yayınevleri biraz olsun nefes alabilmiş ve vergi yükünü kısmen hafifletmiştir. Beraberinde bu durum uygulamanın başlangıcı ile birlikte kitap fiyatlarının da biraz olsun kontrol edilebilir olmasını sağlamıştır” dedi.
Kitap satışları her geçen gün geriliyor
“Sektörümüzde kalıcı iyileştirilmeler yapılmadığı için ağır maliyetler, KDV istisna uygulamasının bile tek başına yeterli olmadığını göstermiş, başta kâğıt ve işçilik maliyetleri olmak üzere sektör büyük bir darboğazın içinde kalmıştır” diyen Esen, “Bu durumun doğal sonucu olarak da kitap fiyatları okurun alım gücünün üzerinde kalmış ve kitap satışları her geçen gün gerilemiştir. Bunun en somut örneğini de Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu’nun (YAYFED) Ocak 2026 verilerinde görmekteyiz. Bandrol alan kitap sayıları üzerinden yapılan analizde; 2026 Ocak ayında, 2025 Ocak ayına göre %17 oranında küçülme mevcut olup, bu durum son sekiz yıl içerisindeki en kötü ikinci ocak ayı olarak kayıtlara geçmiştir” diye konuştu.
“Kültürel gerileme kaçınılmaz hale gelecek”
Esen sözlerini şöyle sürdürdü, “Rakamlar yalan söylemez. Sektörümüz küçülüyor. Bu zorluklara ilave olarak KDV İade hakkımızın elimizden alınması sonucunda oluşacak sıkıntılar açıktır ve aşağıdaki gibidir: Yayınevleri yüklenmek zorunda kaldıkları KDV tutarını mecburi olarak fiyatlarına yansıtacak. Yükselen fiyatlar sonucu zaten kısıtlı olan kitap satışları tamamen durma noktasına gelecek. Küçük ve orta ölçekli yayınevleri kapanma riski ile karşılaşacak, piyasa sadece güçlü yayıncılara kalacak. Bunun sonucu olarak kitap basmak isteyen tanınmamış ve genç yazarlar, kitaplarını bastırabileceği yayınevi bulmakta zorlanacak. Arz talep dengesinin bozulması da kitap basım maliyetlerini yukarı taşıyacaktır. Aynı zamanda yazar maliyete razı olsa bile, kitabını basabilecek yayınevi bulmakta zorlanacaktır. Tüm bunların sonucu olarak da zaten kitap okuma oranı çok düşük olan ülkemizde mevcut okuyucu da azalacak ve kültürel gerileme daha da kaçınılmaz hale gelecektir. Bu nedenle tasarıyı TBMM’ne getiren milletvekilleri başta olmak üzere TBMM’nin tüm milletvekillerine çağrımız, bu yasanın ilgili bölümünün taslaktan çıkartılmasıdır. Bu istisnanın kaldırılması ekonomimize katkı sağlamayacak, tam tersi zarar verecektir. Zaten az olan kitap satışından alınması planlanan KDV miktarı, kapısına kilit vuracak yayınevlerinin ödediği diğer vergi miktarların ve istihdam kaybının yanında çok düşük kalacaktır. İzmir Yazarlar Kooperatifi olarak hem yazarların hem de yayınevlerinin temsilcisi olma özelliğimiz ve hali hazırda Türkiye’nin tek aktif yazar kooperatifi olmanın getirdiği sorumluluk ile konu hakkında, başta iktidar olmak üzere tüm siyasi partileri bizleri dinlemeye davet ediyor, saygılarımızı sunuyorum”
