Son dönemde okullarımızda peş peşe yaşanan ve ne yazık ki ölüm ya da intiharla sonuçlanan üzücü olaylar, tekrar tekrar aynı soruyu gündeme getiriyor: Oyunlar yasaklanmalı mı? Bununla birlikte bir diğer önemli başlık ise "Okullarda güvenlik" meselesi.

Ancak tartışmalar sıkça asıl odaktan saparak yanlış bir noktada kilitleniyor. Şiddet içerikli oyunlar yasaklanmalı mı? Bu tür sorular, sorunun esasına inmek yerine çevresinde dolanmaktan öteye gitmiyor. Eğitim alanında uzmanların ve yetkililerin de belirttiği gibi, temel sorun aslında güvenlik önlemlerinin yetersizliği.

Ekranları suçlamak kolay. Zor olan ise aynayı topluma, hatta yönetenlere tutabilmek.
Çünkü mesele birkaç oyunla açıklanamayacak kadar derin, karmaşık ve çok boyutlu ve birden fazla nedeni var. Bu etkenlere kısaca değinmek istiyorum.

Şiddet Evde Başlar
Bir çocuk şiddeti önce evde öğrenir.
Eğer bir ailede kavga olağan kabul ediliyor, sürekli sorunlar bağırarak çözülüyor ve öfke yönetilemiyorsa; o evde büyüyen çocuk için şiddet bir iletişim biçimine dönüşür.
Ve o dil, ilk fırsatta okul koridorlarına taşınır.
Çünkü çocuk gördüğünü tekrar eder.

Okullar Ne Kadar Güvenli?
Bugün birçok okulda giriş-çıkışlar hâlâ yeterince denetlenmiyor. Güvenlik personeli yetersiz, rehberlik hizmetleri sınırlı. Kamera sistemi yok. Okullarda disiplin yok.
Kalabalıklar içinde kaybolan çocuklar var.
Oysa okul sadece ders anlatılan bir yer değil; güvenli bir yaşam alanı olmak zorunda.

Peki burada bir soru sormak gerekmiyor mu?
Bu eksikliklerin sorumluluğu kimde?
Eğitim sistemini yönetenler, yıllardır dile getirilen güvenlik açıklarına rağmen neden kalıcı çözümler üretmiyor?
Rehber öğretmen açığı neden hâlâ kapatılamıyor?
Bir okulda bir kriz yaşanmadan önce önlem almak, yönetenlerin asli görevi değil mi?

Zorbalık Döngüsü
Okullardaki zorbalık, büyüyen bir sorun.
Bugünün mağduru, yarının faili olabiliyor.
Bu döngü kırılmadığı sürece şiddet kendini üretmeye devam eder. Ama biz hâlâ yüzeydeyiz.
“Oyunları yasaklasak sorun çözülür mü?” gibi kolay sorularla zaman kaybediyoruz.

Dijital Oyunlar: Sebep Değil, Pekiştirici
Evet, kontrolsüz dijital içerikler şiddeti sıradanlaştırabilir.
Ama bu onları ana neden yapmaz.
Oyunlar, zaten kırılgan olan bir çocuğun durumunu ağırlaştırabilir.
Asıl mesele ekran değil; o ekranın karşısındaki çocuğun hayatıdır.

Görmezden Gelinen Alanlar
Sorunun bir başka boyutu da denetimsizlik.
Yeterince denetlenmeyen bazı vakıf ve kurslar, çocuklar için riskli ortamlar oluşturabiliyor.
Okullardaki kamera sistemleri yetersiz. Mahremiyet tartışmaları gerekçe gösterilerek, güvenliği artıracak adımlar erteleniyor.
Ama şu soruyu sormak gerekiyor:
Mahremiyet mi daha önemli, yoksa bir çocuğun hayatı mı?

Sorumluluk Kime Ait?
Bu noktada gerçeği net bir şekilde dile getirmek gerekiyor: Evet, ailelerin sorumluluğu var. Evet, toplumun da sorumluluğu var. Ancak, eğitim politikalarını belirleyenlerin, neredeyse her yıl gerici ve işlevsiz değişiklikler yapan Hükümetin ve Milli Eğitim yönetiminin hiç mi sorumluluğu yok?

Yıllardır konuşulan sorunlar neden hâlâ çözülmedi?
Neden her acı olaydan sonra aynı cümleleri kuruyoruz?
Neden önlem değil, sadece tepki veriyoruz?
Sistem dediğimiz şey, kendiliğinden oluşan bir yapı değil. Onu kuran, işleten ve denetleyen bir irade var.
Ve o irade, bu tablonun dışında tutulamaz.

Ne Yapılmalı?
Çözüm zor ama imkânsız değil:
Aileler bilinçlendirilmeli
Okullarda psikolojik destek güçlendirilmeli
Rehberlik hizmetleri yaygınlaştırılmalı
Güvenlik önlemleri artırılmalı ve standart hâle getirilmeli
Zorbalıkla mücadele sistematik bir politika hâline getirilmeli
Dijital içerikler denetlenmeli
Denetimsiz kurumlar sıkı takibe alınmalı
Okulların fiziksel güvenliği modernize edilmeli
Ve en önemlisi:
Bu adımlar kağıt üzerinde değil, sahada karşılık bulmalı.

Son Söz
Çocukları yalnızca ekrandan korumaya çalışmak, gerçeğin küçük bir kısmını görmek demektir.
Asıl mesele, çocukların içinde büyüdüğü sistemdir.
Ve o sistem, sadece ailelerden ya da bireylerden ibaret değildir.
Şiddetin adresi bir oyun değil.
Şiddetin adresi, görmezden gelinen, ertelenen ve sorumluluğu paylaşılmayan gerici bu sistemin ta kendisidir.