NATO müttefikleri, İttifak’ın askeri komuta yapısında Avrupalı ülkelerin ağırlığını artıracak yeni bir düzenleme üzerinde uzlaşmaya vardı. Alınan kararların, NATO içinde sorumluluk paylaşımını yeniden dengelemesi hedefleniyor.
Avrupa ülkelerine daha fazla liderlik rolü
NATO tarafından yapılan açıklamada, 6 Şubat’ta varılan mutabakat kapsamında, en yeni üyeler de dahil olmak üzere Avrupalı müttefiklerin NATO’nun askeri liderlik mekanizmasında daha görünür ve etkin bir rol üstleneceği bildirildi. Bu adımın, Avrupa’nın savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçladığı vurgulandı.
Üç müşterek kuvvet komutanlığı Avrupalılara geçiyor
Yeni komuta düzenlemesiyle birlikte, kriz ve çatışma dönemlerinde operasyonel liderliği üstlenen üç önemli Müşterek Kuvvet Komutanlığı’nın yönetimi Avrupalı komutanlara devredilecek. Buna göre:
Norfolk Müşterek Kuvvet Komutanlığı’nın yönetimi İngiltere’ye,
Napoli Müşterek Kuvvet Komutanlığı’nın sorumluluğu İtalya’ya bırakılacak.
Brunssum Müşterek Kuvvet Komutanlığı ise Almanya ve Polonya tarafından dönüşümlü olarak yönetilecek.
Bu değişiklikle birlikte, söz konusu üç komutanlığın kontrolü tamamen Avrupalı müttefiklerin eline geçmiş olacak.
ABD’nin rolü sürüyor, alan değişiyor
Yapılan düzenleme kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nin NATO içindeki askeri ağırlığı tamamen ortadan kalkmıyor. ABD’nin, üç ayrı harekat alanı bileşen komutanlığının liderliğini üstleneceği ifade edildi. Bu çerçevede Washington yönetimi, Müttefik Deniz Komutanlığı’nı yeni devralırken, Kara ve Hava Komutanlıklarındaki mevcut liderlik rolünü korumaya devam edecek.
Değişim kademeli olarak uygulanacak
NATO açıklamasında, yeni komuta yapısının ani bir geçişle değil, mevcut personel rotasyon planlarına uygun şekilde önümüzdeki yıllarda aşamalı olarak hayata geçirileceği bilgisi paylaşıldı. Böylece sistemin uyum içinde işlemesi amaçlanıyor.
SACEUR görevi ABD’de kalıyor
Öte yandan, NATO’nun en kritik askeri pozisyonlarından biri olan Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR) görevinin ABD tarafından yürütülmeye devam edeceği belirtildi. NATO yetkilileri, bu durumun ABD’nin İttifak’a olan stratejik bağlılığının açık bir göstergesi olduğunu ifade etti.
“Daha adil sorumluluk paylaşımı” vurgusu
Açıklamada, söz konusu anlaşmanın NATO içinde sorumlulukların daha dengeli paylaşılmasına yönelik bir dönüşümün parçası olduğu vurgulandı. Yeni yapı sayesinde Avrupalı müttefiklerin daha fazla liderlik üstleneceği, ABD’nin ise NATO’nun komuta ve kontrol mekanizmasına olan desteğini sürdürdüğü mesajı verildi.
