İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç’in, yurt dışından 30 avroya kadar yapılan alışverişlerde gümrük muafiyetinin kaldırılmasını “müjde” olarak nitelendirmesi tartışılmaya devam ederken, bu kez İTO’nun 2025 yılı bütçesi ve harcama kalemleri kamuoyunun gündemine taşındı. Avdagiç’in “yerli tüccarı koruma” vurgusuyla yaptığı açıklamaların ardından, yönettiği kurumun mali yapısına ilişkin sorular ve şeffaflık eleştirileri yeniden yükseldi.
“Yerli tüccar” söylemi ve bütçe tartışması
800 bini aşkın üyesiyle dünyanın en büyük ticaret odalarından biri olan İTO’nun aidat gelirleri ve bütçe büyüklüğü dikkat çekerken, gelir-gider tablolarına kamuoyunun fiilen erişemediği yönündeki eleştiriler gündeme geldi. Resmi olarak “kamuya açık” olduğu belirtilen bütçe verilerinin detaylarına ulaşmanın zor olduğu ifade edilirken, yapılan harcamalar ile kamuoyuna verilen mesajlar arasındaki uyumsuzluk tartışma konusu oldu.
Olağanüstü toplantıda yanıtsız kalan sorular
26 Aralık’ta gerçekleştirilen olağanüstü meclis toplantısında bazı üyeler söz alarak 2025 bütçesindeki harcama kalemlerine ilişkin ayrıntılı bilgi talep etti. Toplantıda yöneltilen soruların önemli bir bölümünün karşılıksız kaldığı, özellikle yüksek tutarlı giderlere dair açıklamaların yeterli bulunmadığı dile getirildi.
“Hediyelik” ve seyahat giderleri dikkat çekti
Toplantıda paylaşılan bilgilere göre, İTO’nun 2025 bütçesinde “hediyelik” kalemi için 30 milyon 598 bin liralık bir harcama öngörüldü. Bu harcamaların kimleri kapsadığına ilişkin bilgi verilmedi.
Yurt dışı seyahat giderlerinde ise “diğer kişiler seyahat ve konaklama” başlığı öne çıktı. Bu kalemde konaklama için 8 milyon lira, uçak biletleri için ise 9 milyon lira ayrıldığı, ancak bu giderlerin kimler adına yapıldığına dair açıklama yapılmadığı aktarıldı.
Danışmanlık, panel ve yazılım harcamaları
İTO’nun 2025 yılında panel ve seminer organizasyonları için 4 milyon 64 bin lira harcadığı belirtilirken, danışmanlık hizmetlerine ayrılan bütçenin 21 milyon 23 bin lira olduğu ifade edildi. Danışmanlık hizmetlerinin hangi kişi ya da firmalardan alındığına ilişkin detaylar paylaşılmadı.
“Bilgiyi geliştirme” başlığı altında toplam 126 milyon 584 bin liralık bir gider yer aldı. Bunun 110 milyon lirasının yazılım alımına, 14 milyon lirasının ise yazılım bakımına ayrıldığı kaydedildi. Bu harcamaların kapsamı ve sürekliliği konusunda da netlik sağlanmadı.
“Bilginin ticarileştirilmesi” ve diğer kalemler
Bütçede “bilginin ticarileştirilmesi” adı altında 90 milyon 899 bin liralık bir gider bulunması da tartışma yarattı. Bu kalemin nasıl bir gelir modeli oluşturduğu ya da hangi faaliyetleri kapsadığına dair açıklama yapılmadı.
“Garsonlar” başlığı altında 12 milyon 121 bin liralık bir harcama yer alırken, bu hizmetlerin hangi yöntemle ve kimler aracılığıyla sağlandığı belirtilmedi.
“Kamuoyu oluşturma” adıyla bütçede yer alan 43 milyon 690 bin liralık harcamanın ise reklam, tanıtım ya da farklı bir iletişim çalışmasını mı kapsadığı konusunda bilgi verilmedi.
Vakfa aktarılan kaynak
Toplantıda paylaşılan bilgiler arasında, İTO bütçesinden geçen yıl Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı’na (TUGEV) 90 milyon 825 bin lira aktarıldığı da yer aldı. Bu aktarımın amacı ve kapsamı da meclis üyeleri tarafından sorgulanan başlıklar arasında gösterildi.
İTO yönetiminin bütçeye ilişkin eleştiriler karşısında nasıl bir açıklama yapacağı ve harcamalara dair ayrıntıların kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
