SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-Türkiye’de milyonlarca işçi ve işvereni yakından ilgilendiren uzaktan ve esnek çalışma mevzuatında tarihi bir adım atıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik', 25 Eylül 2026 tarihli ve 33381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Yapılan düzenlemeyle, günümüz çalışma hayatının en yaygın modellerinden biri haline gelen 'hibrit çalışma' ilk kez açık ve net bir hukuki zemine kavuşturuldu.
Mevzuata Yeni Fıkra Eklendi: 'Hibrit Model Hukuken Tanındı'
Düzenleme kapsamında, 10 Mart 2021 tarihli esas Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesine yeni bir fıkra eklendi. Yapılan bu kritik değişiklikle, iş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının ise uzaktan çalışma yöntemiyle yerine getirilmesi mevzuat gereğince resmileştirildi. Böylece uygulamada sıklıkla tercih edilen ancak yasal tanımı eksik kalan karma (hibrit) çalışma modeli tam anlamıyla yasal güvence altına alındı.
Sözleşmesiz Çalışma Dönemi Bitti
Yeni dönemin çalışanlar ve işverenler açısından en somut kuralı iş sözleşmeleriyle ilgili oldu. Hibrit modelin uygulanacağı iş ilişkilerinde, çalışanın haftanın, ayın hangi günlerinde işyerinde fiziki olarak bulunacağı, hangi günlerinde uzaktan çalışacağı ve günlük çalışma saatleri açıkça yazılı iş sözleşmesine yazılacak. Bu kural sayesinde hem çalışanların 'mesai belirsizliği' mağduriyeti önlenecek hem de işverenlerin takip ve organizasyon süreçleri yasal netlik kazanacak.
Ekipman ve Evdeki Masrafları Kim Karşılayacak?
Yönetmeliğin mevcut ve korunan hükümlerine göre, uzaktan çalışma sürecinde gerekli olan malzeme, bilgisayar ve iş araçlarının –aksi sözleşmede kararlaştırılmadıkça– işveren tarafından karşılanması esas kabul ediliyor. İşveren sağladığı ekipmanların listesini yazılı olarak işçiye teslim etmekle yükümlü. Evdeki çalışma alanının düzenlenmesi ve mal/hizmet üretimiyle doğrudan ilgili internet, elektrik veya diğer zorunlu giderlerin nasıl tespit edilip karşılanacağı ise işçi ve işveren arasında yapılacak yazılı sözleşmeyle kararlaştırılacak.
Mesai Saatleri Sınırsız Değil
Uzaktan veya evden çalışma modeli işverene sınırsız bir mesai yaptırma yetkisi vermiyor. Yönetmeliğe göre esnek modellerde de fazla çalışma (fazla mesai), yalnızca işverenin yazılı talebi ve çalışanın açık kabulü ile mevzuata uygun şekilde yapılabilecek. Taraflar arasındaki iletişim yöntemleri ve iletişim kurulacak zaman aralıkları da sözleşmede önceden belirlenecek.
İş Güvenliği ve Veri Gizliliği Sorumluluğu Sürecek
İşin evden veya işyeri dışından yürütülmesi, işverenin İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor. İşverenler; yapılan işin niteliğine uygun şekilde çalışana İSG eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve gerekli güvenlik tedbirlerini almak zorunda. Ayrıca, şirket ve müşteri verilerinin korunmasına yönelik gizlilik kuralları ile veri güvenliği önlemlerinden de taraflar karşılıklı olarak sorumlu tutulacak.
Her Sektörde Uzaktan Çalışma Yapılamayacak
Yasal altyapısı 2016'da İş Kanunu ile atılan ve 2021'deki yönetmelikle detaylandırılan sistemde, her iş kolunun uzaktan yapılmasına izin verilmiyor. Tehlikeli kimyasal ve radyoaktif maddelerle çalışılan işlerde, biyolojik etken riskli alanlarda ve milli güvenlik açısından kritik/stratejik kamu projelerinde uzaktan veya hibrit çalışma uygulanamıyor.
İşyerine Geri Dönüş Hakkı Saklı Tutuluyor
Mevcut bir iş sözleşmesi tarafların anlaşmasıyla uzaktan veya hibrit çalışmaya dönüştürülebileceği gibi, doğrudan bu şekilde de başlatılabiliyor. Ancak uzaktan çalışmaya geçen bir işçi, daha sonra tekrar tam zamanlı olarak işyerine dönmeyi talep edebilecek ve işveren bu talebi öncelikli olarak değerlendirmekle yükümlü olacak. Pandemi veya doğal afet gibi zorlayıcı nedenlerle geçilen uzaktan çalışmada ise işçi onayı aranmayacak.
OVP ve Ekonomi Yönetiminden 'Güvenceli Esneklik' Vurgusu
Atılan bu adım, hükümetin ekonomi ve istihdam politikalarıyla da tam uyum gösteriyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan 'yeni nesil çalışma modelleri" ve "güvenceli esneklik' hedefleri doğrultusunda iş-yaşam uyumunu artıracak adımların süreceği belirtilmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, özellikle gençlerin istihdama katılımını artırmak adına daha esnek ve dinamik çalışma modellerinin Türkiye ekonomisinin menfaatine olduğunu vurgulamıştı.
