Bayram sonrasına işaret eden siyasi takvimde gözler yeniden Meclis’e çevriliyor. TBMM’nin ilk gündem maddelerinden birinin Terörsüz Türkiye Komisyonu’nun hazırladığı nihai rapor olması bekleniyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, sürecin gecikmeden yasama aşamasına taşınması gerektiğini vurgulayarak, "Hemen Ramazan sonrasında bu yasal düzenlemelerin gündeme gelmesinin şart olduğu kanaatindeyim. Bizim Türkçede güzel bir laf var, ‘Hayırlı işlerinizde acele ediniz.’ Bir yere kadar geldikten, böyle bir ittifak ortaya çıktıktan sonra bunun gereğini yerine getirmek lazım" dedi.
Suriye vurgusu: “Üç temel tercih”
Medya temsilcileriyle iftar programında bir araya gelen Kurtulmuş, konuşmasına Ramazan ayının Türkiye’ye, İslam dünyasına ve insanlığa hayırlar getirmesi temennisiyle başladı. Son bir yılda özellikle bölgesel düzlemde önemli gelişmeler yaşandığını belirtti.
"Geçtiğimiz sene Ramazan'dan bu yana çok önemli değişiklikler yaşamış olduk. Bunlardan bir tanesi hemen Türkiye'nin güneyinde, Suriye'de, Türkiye'yi de uzun yıllardır yakından ilgilendiren bir devrimin gerçekleşmesi ve Suriye'de 60 yıldır devam eden yönetimin yıkılarak yerine yeni bir yönetimin geçmesi..." sözleriyle Suriye’deki dönüşüme dikkati çekti. Türkiye’nin başından beri üç temel ilke üzerinde durduğunu vurgulayan Kurtulmuş; kapsayıcı yönetim, silahlı grupların entegrasyonu ve Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunmasının altını çizdi. Bölgeye yönelik farklı planlar bulunduğunu ancak Türkiye’nin yaklaşımının entegrasyon ve birlikten yana olduğunu ifade etti.
Terörsüz Türkiye süreci: 21 toplantı, ortak rapor
Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda yürütülen sürecin 26 Ağustos 2024’ten itibaren yeni bir aşamaya geçtiğini belirten Kurtulmuş, siyasi liderlerin birlik ve kardeşlik vurgularının ardından yeni bir dönemin kapısının aralandığını söyledi. İmralı’dan gelen açıklama, örgütün fesih süreci ve Süleymaniye’de silahların yakılmasına ilişkin törenin ardından Meclis’te komisyon kurulduğunu hatırlatarak TBMM’de temsil edilen 12 partiden 11’inin komisyona katıldığını belirten Kurtulmuş, 5 Ağustos’tan itibaren 21 toplantı gerçekleştirildiğini söyledi. Sürecin kolay ilerlemediğini ifade eden Kurtulmuş, geçmiş dönemlerde yapılan girişimlerin sonuçsuz kaldığını ancak bu kez parlamentonun geniş katılımıyla ortak bir zemin oluşturulduğunu dile getirdi. Hazırlanan raporun nihai değil, çerçeve niteliğinde olduğunu vurguladı.
“Geçici ve özel bir yasa” vurgusu
Komisyon önerilerinin yasalaşma sürecine ilişkin sorulara yanıt veren Kurtulmuş, düzenlemenin kapsamına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Bunların hepsi konuşuldu. Buradaki esas olan şey, bu hazırlanacak yasanın geçici ve özel bir yasa olması. Yani bundan neyi kastediyoruz? 'Ben silahlarımı bıraktım.' diyen bir örgüt var. İlan ediyor, silahlarımı bıraktım Şimdi biz devlet olarak 'Hayır, silahlarını bırakma' diyemeyiz..."
Sürecin “af” olarak algılanmaması gerektiğini belirten Kurtulmuş, hukuki işlemlerin mahkeme ve adli kayıt çerçevesinde yürütüleceğini ifade etti.
Uluslararası sistem ve Gazze değerlendirmesi
Kurtulmuş, küresel düzeyde güç dengelerinin değiştiğini ve uluslararası sistemin kırılganlaştığını söyledi. Gazze’deki duruma ilişkin ise şu ifadeleri kullandı: "Hala sadece Gazze'de değil Batı Şeria'nın hemen hemen bütün bölgelerinde İsrailli yerleşimciler, İsrailli gasp ediciler Filistinlilere zulümlerine devam ediyor..."
İki devletli çözüm olmadan kalıcı barışın sağlanamayacağını savunan Kurtulmuş, Filistin meselesinin bölgesel istikrar açısından belirleyici olduğunu dile getirdi.
Yeni anayasa tartışması
12 Eylül Anayasası’nın uzun süredir eleştirildiğini belirten Kurtulmuş, daha demokratik ve katılımcı bir anayasanın gerekliliğini savundu ancak komisyon raporunda anayasa konusunda ortak bir metin bulunmadığını söyledi.
Meclis’teki yemin tartışması
Geçtiğimiz günlerde TBMM Genel Kurulu’nda yaşanan yemin töreni gerginliğine de değinen Kurtulmuş, anayasal sürecin bağlayıcılığına dikkat çekti. Protesto hakkının bulunduğunu ancak “Ben yemin ettirmem” yaklaşımının anayasal çerçeveyle bağdaşmadığını ifade etti.
“Ramazan sonrasında gündeme gelmeli”
Meclis’in mevcut yasama dönemi sona ermeden düzenlemelerin yetişip yetişmeyeceğine ilişkin soruya ise sürecin hızlandırılması gerektiğini belirterek yanıt verdi. Kurtulmuş, "Hemen Ramazan sonrasında bu yasal düzenlemelerin gündeme gelmesinin şart olduğu kanaatindeyim. Bizim Türkçede güzel bir laf var, 'Hayırlı işlerinizde acele ediniz.' Bir yere kadar geldikten sonra böyle bir ittifak ortaya çıktıktan sonra bunun gereğini yerine getirmek lazım" diyerek, yasal adımların gecikmeden atılması gerektiğini vurguladı.
