Son Mühür / Alper Temiz - Karşıyaka’nın en yoğun pazarlarından biri olan Bostanlı Pazaryeri, son haftalarda yalnızca tezgâhlarıyla değil, “kiralama” iddialarıyla da gündemde. Belediyeye bağlı Kent A.Ş., haftanın boş günlerinden biri olan Cumartesi gününü “Bostanlı Tekstil Günleri” adı altında düzenlenecek etkinlik için özel bir şirkete tahsis etti. Belediyeden yapılan açıklamada, “satış değil, yalnızca kiralama” olduğu, elde edilecek gelirin belediye hizmetlerinde kullanılacağı belirtildi.
Ancak bu karar, pazarcı esnafının sert tepkisine neden oldu. Esnaf, alanın bir firmaya verilmesini “peşkeş” olarak niteleyerek gece nöbeti eylemleri başlattı. Pazaryerinde “yetki devri” iddiaları büyürken, konu artık yalnızca ekonomik değil, hukuki bir tartışma haline geldi. Bugün açılması gereken Pazar esnafların gece boyunca gerçekleştirdiği eylem neticesinde açılmadı.
Eylemler sonuç verdi, Pazar açılmadı!
İzmir Pazarcılar Derneği Başkanı Faysal Acar, “Belediye yetkililerinden, fuarla ilgili alınmış herhangi bir meclis veya encümen kararı talep ettik; fakat bize resmi bir belge sunamadılar. Bizim derdimiz pazar, festival ya da fuar düzenlenmesi değil; itirazımız, burada yapılan hukuka aykırı uygulamalara, kamu kaynaklarının yağmalanmasına ve kamunun uğradığı zarara. Hak sahipleri olarak bize, ‘Her tezgâh için 800 bin lira ödeyeceksiniz; ödeyemiyorsanız yerleri başkalarına vereceğiz’ denildi. Bugün eylemlerimizle de bu pazarı açtırmadık” dedi.
Danıştay kararına aykırı
Hukukçulara göre Karşıyaka’daki bu işlem, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 12 Temmuz 2012 tarihli “Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik” hükümleriyle çelişiyor.
Söz konusu mevzuata göre, belediyeler pazar yerlerini bizzat işletmek veya yüzde 50’sinden fazlasına sahip oldukları iştirakler aracılığıyla işletilmesini sağlamakla yetkili. Yönetmeliğin 5’inci maddesinin 8’inci fıkrası ise son derece açık bir hüküm içeriyor:
“Pazar yerleri, belediyeler veya yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerince işletilir ve bu yetki devredilemez.” Bu maddeye göre, belediye şirketinin pazaryerini özel bir şirkete “kiralaması” veya “işletme hakkını devretmesi” hukuken mümkün değil. Yönetmelik yalnızca, temizlik veya güvenlik gibi sınırlı hizmetlerin belirli süreli protokollerle meslek kuruluşlarına verilebileceğini öngörüyor.
Danıştay kararı emsal: Yetki belediye veya iştirakte kalmalı
Hukuki tartışmanın en güçlü dayanağı ise Danıştay 8. Dairesi’nin 24 Şubat 2021 tarihli, E.2018/4313, K.2021/1118 sayılı kararı.
Yüksek Mahkeme, kararında açıkça şu değerlendirmeye yer verdi:
“Belediyeler pazar yerlerini bizzat kurup işletebileceği gibi, yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketleri tarafından da işletilmesini sağlamak görev ve yetkisine sahiptir. Şirketin işletme yetkisini başka kişi veya firmalara devretmesi mümkün değildir.”
