Son Mühür - Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bayram Yılmaz, İznik Müze Müdürlüğünün daveti, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve koordinasyonunda; DEÜ kazı ekibi ile İznik Müze Müdürlüğü iş birliğinde yürütülen arkeolojik çalışmaları ziyaret etti.
Program kapsamında Yılmaz, Hisardere Nekropolü, İznik (Nicaea) Roma Tiyatrosu ve bazilika alanlarında devam eden kazı ve restorasyon faaliyetlerine ilişkin kazı başkanlığı ve saha ekiplerinden detaylı bilgi aldı.
Yılmaz: “Bilimsel planlama ve uzun soluklu emek”
Ziyaret sonrası değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Bayram Yılmaz, İznik’te sürdürülen çalışmaların bilimsel niteliğine dikkat çekti.
Yılmaz, “İznik’te yürütülen kazılar bilimsel yöntemlere dayalı planlama ve uzun soluklu bir emekle ilerliyor. Roma Tiyatrosu ve çevresinde ortaya çıkarılan mimari kalıntılar, alanın Anadolu arkeolojisi açısından taşıdığı özgün değeri net biçimde ortaya koyuyor. Dokuz Eylül Üniversitesi olarak bu sürecin bilimsel niteliğini güçlendirerek sürdürmeye önem veriyoruz. Kentin farklı dönemlerine tanıklık eden kültürel miras alanlarının korunmasına aynı hassasiyetle yaklaşıyoruz” ifadelerini kullandı.
Anadolu’da tek örnek mimari yapı
İznik Roma Tiyatrosu Kazı Başkanı, DEÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç, tiyatronun mimari özelliklerine ilişkin bilgi verdi.
Meriç, “Bu tiyatro, tamamen düz bir alana Roma döneminin tonoz mimarisiyle inşa edilmiş Anadolu’daki tek örnektir. Yaklaşık 10 bin kişilik kapasiteye sahip yapının Roma İmparatoru Traianus döneminde inşa edildiği bilinmektedir” dedi.
Yapının altyapısında üst üste bindirilmiş tonoz sisteminin yer aldığını aktaran Meriç, taşlar arasında harç kullanılmadığını, yapının bindirme tekniğiyle ayakta tutulduğunu ve Roma betonu olarak bilinen volkanik esaslı malzemenin yüzyıllar boyunca dayanıklılığını koruduğunu ifade etti.
Nekropol alanı ortaya çıkarıldı
Kazılar sırasında tiyatro alanındaki düşmüş blokların altında geniş bir nekropol alanının açığa çıkarıldığını belirten Meriç, “Bu alanda özellikle 1. ve 4. Haçlı Seferleri sırasında yaşamını yitiren kişilere ait iskelet kalıntıları bulundu. Yapılan bilimsel analizler, alanın tarihsel sürekliliğini anlamak açısından önemli veriler sundu” değerlendirmesinde bulundu.
“İyi Çoban” freski dikkat çekti
Kazı ekibi üyesi Dr. Gülşen Kutbay, 2025 Ağustos’unda ortaya çıkarılan “İyi Çoban (Çoban İsa)” freskine ilişkin bilgi verdi.
Kutbay, kazılar sırasında bir hipoje mezar yapısının tespit edildiğini belirterek, “Mezarın duvarlarında çiçek motifleri ve insan figürleri yer aldı. Özellikle ‘İyi Çoban’ tasviri, Anadolu’daki en erken duvar resmi örneklerinden biri olabilir” dedi.
Mezarın pagan inançtan Hristiyanlığa geçiş sürecine tarihlendiğini aktaran Kutbay, bu durumun ikonografik geçişin okunabilmesine imkân sağladığını kaydetti.
Çalışmalar kurumsal destekle sürüyor
İznik Roma Tiyatrosu kazı ve restorasyon çalışmaları, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve koordinasyonunda; Bursa Büyükşehir Belediyesi, Türk Tarih Kurumu ve İznik Belediyesi’nin katkılarıyla devam ediyor.
