İzmirli lise öğrencilerinin oluşturduğu Sürdürülebilir Kalkınma Gençlik Liderleri Eğitim Programı (SÜGEP) üyeleri, kendi enerjisini üreten, fotovoltaik sistemlerle donatılmış binaların inşasını zorunlu kılan bir proje geliştirdi. Hem iklim kriziyle mücadele etmeyi hem de hane halklarının enerji faturalarını sıfırlamayı amaçlayan bu yenilikçi model, "Akıllı Kentsel Dönüşüm" yasa teklifi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunuldu. SÜGEP Akademi Başkanı Mehmet Umut Dilsiz, "Gençler, karbon emisyonu azaltma sürecine çözümler getirerek dönüşüm öncüsü oldular" dedi.
Kentsel dönüşüm, enerji santraline dönüşüyor
SÜGEP Genç Sürdürülebilirlik Liderleri, Türkiye'nin net sıfır karbon hedefine ulaşması için kentsel dönüşüm sürecini hayati bir fırsat olarak görüyor. Hazırladıkları model, yeni inşa edilecek tüm binaların güneş enerjisini elektrik enerjisine çeviren fotovoltaik sistemlere sahip olma zorunluluğunu getiriyor. Bu yasal düzenlemeyle amaçlanan, sadece çevresel hedeflere ulaşmak değil, aynı zamanda vatandaşların elektrik, ısınma ve hatta araç yakıtı masraflarını büyük ölçüde ortadan kaldırarak aile bütçesine önemli finansal katkılar sağlamak.
SÜGEP Akademi Başkanı Mehmet Umut Dilsiz, bu hamlenin, Türkiye'nin imzacısı olduğu Paris İklim Anlaşması gibi uluslararası taahhütler doğrultusunda binaların enerji verimliliğini artırmada merkezi bir rol oynayacağını belirtti. Dilsiz, "Şehirlerdeki tüm binaların birer enerji santraline dönüşme potansiyeli var. Bu sayede dışa bağımlılığımız ve cari açığımız azalırken, hane halklarının birçok fatura gideri de ortadan kalkabilecek" şeklinde konuştu.
Proje TBMM’ye taşındı: Yasa teklifi resmiyet kazandı
Genç liderler, aylarca süren araştırmalarını tamamladıktan sonra hazırladıkları kapsamlı proje dosyasını Ankara’da TBMM Çevre Komisyonu üyesi milletvekillerine sundu. Fikrin milletvekilleri tarafından hızla benimsenmesiyle, geçen 24 Kasım’da Ankara Milletvekili Deniz Demir tarafından "Akıllı Kentsel Dönüşüm Yasa Teklifi" resmi olarak Meclis Başkanlığı’na iletildi.
Bu yasa teklifi, yürürlüğe girmesi durumunda bundan sonra yapılacak tüm yeni binalar için fotovoltaik sistem zorunluluğu getirecek. Projenin çevresel, sosyal ve ekonomik faydalarına dikkat çeken Dilsiz, aynı zamanda Change.org üzerinden başlatılan ve kısa sürede 10 bine yakın imzaya ulaşan imza kampanyasına herkesi destek vermeye davet etti.
38 ayda amorti edilen sistem: Faturalar ortadan kalkacak
SÜGEP Akademi Başkanı Mehmet Umut Dilsiz, gençlerin detaylı maliyet analizleri de yaptığını belirterek, sistemin finansal cazibesini ortaya koydu: "Bu sistem, yaklaşık 38 ayda yatırım maliyetini amorti edip, sonrasında bedava elektrik üreten bir yapıya sahip. Daire başına günlük 3-4 kilovat saatlik enerji ihtiyacı varken, sistem 7-8 kilovat saate kadar enerji üretebiliyor."
Dilsiz, üretilen bu fazla enerjinin kullanım alanlarını açıklarken, hane halklarının üç büyük faturadan nasıl kurtulabileceğini detaylandırdı:
Doğalgazdan Kurtuluş: Artan enerji ile yerden ısıtma sistemleri desteklenerek doğalgaz faturasından kurtulmak mümkün olacak.
Elektrikli Araçlara Yakıt: Fazla enerji, elektrikli otomobillerin şarj ünitelerine yönlendirilerek benzin/petrol masrafı da sıfırlanabilecek.
COP31 öncesi Türkiye’ye uluslararası dikkat çekme fırsatı
2026 yılında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 31’inci Taraflar Konferansı’na (COP31) Türkiye’nin ev sahipliği yapacağını hatırlatan Mehmet Umut Dilsiz, bu projenin uluslararası arenada Türkiye'nin elini güçlendireceğini belirtti:
"Böyle bir ortamda Türkiye, bu tarz çevresel hamleler yaparak iklim kriziyle mücadelede bütün dünyanın dikkatini çekecektir. Beni en çok mutlu eden ise bu büyük dönüşüme 10. ve 11. sınıf öğrencilerinin liderlik etmesidir. Gençler, sürdürülebilirlik alanında dönüşüm öncüsü oldular; çözümler getiriyor ve başkalarını da harekete geçiriyorlar."
Genç proje üyelerinden Ada Salkım (15), projenin sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada ses getirecek potansiyele sahip olduğunu; Sera Ertuğ (16) ise Ankara'da iyi karşılanmaktan duydukları mutluluğu ifade etti. Atlas Efe Bölükbaşı (17) ise hedeflerinin bu yeniliği tüm ülkede yaygınlaştırarak karbon salınımını en aza indirmek olduğunu ekledi.
